Posted On 13 Ιουλίου 2017 By In ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, Προτεινόμενα With 531 Views

10 χρόνια “For Emma, Forever Ago”: Το ντεμπούτο του Bon Iver παραμένει μια συναρπαστική ιστορία που είναι αδύνατο να επαναληφθεί

Η καταπληκτική ιστορία πίσω από το ντεμπούτο του Justin Vernon.

Μπορεί η ιστορία της δημιουργίας ενός δίσκου να επισκιάσει τη μουσική του; Είναι τόσο ενδιαφέροντα ή μοναδικά τα γεγονότα που προηγήθηκαν της σύνθεσης των τραγουδιών και τόσο μοναδικές οι συνθήκες ηχογράφησης ώστε ουσιαστικά να καθοδηγούν τη γνώμη μας για το τελικό αποτέλεσμα; Δεν είναι ο κανόνας, αλλά η απάντηση είναι ότι ναι, μπορεί. Το έχουμε δει αρκετές φορές στο παρελθόν και είναι σίγουρο ότι θα το ξαναδούμε στο μέλλον, αφού έτσι κι αλλιώς ο κόσμος του rock είναι, εκτός από μουσική, και ένας κόσμος με πολύ ενδιαφέρουσες ιστορίες.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος δίσκος. Ένας δίσκος που δεν θα είχε ηχογραφηθεί ποτέ αν προηγουμένως ο δημιουργός του δεν είχε βιώσει μια εξωφρενική αλληλουχία ατυχιών, συναισθηματικών απογοητεύσεων και άλλων δυσάρεστων καταστάσεων, που συνθέτουν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία. Το “For Emma, Forever Ago” του Bon Iver, το οποίο αυτές τις μέρες γιορτάζει τα δέκατα γενέθλια του, δεν θα ήταν το ίδιο χωρίς τα γεγονότα που σημάδεψαν τον Justin Vernon. Από την άλλη, είναι ένα τόσο μοναδικό καλλιτεχνικό δημιούργημα, και ένας από τους καλύτερους δίσκους του αιώνα μας, που αρνείται πεισματικά να επισκιαστεί από την ιστορία του.

Επί τροχάδην, να τι συνέβη στον Justin Vernon: Το καλοκαίρι του 2005 βρισκόταν στη Βόρεια Καρολίνα και έπαιζε με τους indie folkers DeYarmond Edison, χωρίς να είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένος με την πορεία τους. Εκείνη την περίοδο έπαθε πνευμονία, μετά λοιμώδη μονοπυρήνωση και στο τέλος μια λοίμωξη στο συκώτι, η οποία τον έριξε στο κρεβάτι για τρεις μήνες. Αμέσως μόλις έγινε καλά εκδιώχθηκε από τους DeYarmond Edison, έχασε όλα τα χρήματα του στο διαδικτυακό πόκερ και χώρισε με την κοπέλα του.

Όλα αυτά τα χτυπήματα τον έκαναν να επιστρέψει στη μικρή πόλη του Wisconsin από όπου καταγόταν, και τελικά βρήκε καταφύγιο στην κυνηγετική καλύβα του πατέρα του, σε μια απομακρυσμένη περιοχή της πολιτείας. Επί τρεις εβδομάδες έβλεπε τηλεόραση, έκανε δουλειές που του ζήτησε ο πατέρας του, κυνηγούσε ελάφια για το φαγητό του και σκεφτόταν τι είχε πάει στραβά στη Βόρεια Καρολίνα, κυρίως στη σχέση με την πρώην κοπέλα του. Μέσα σε όλα αυτά, υποχρεώθηκε να τα βάλει και με μια αρκούδα η οποία μύρισε το κρέας του ελαφιού και εισέβαλε στην καλύβα. Στη συνέχεια, ο Vernon αποφάσισε ότι η απραξία δεν τον βοηθούσε και αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το φορητό στούντιο του για να γράψει μερικά τραγούδια. Ούτε τότε πήγαν όλα δεξιά. Το PowerBook του κατέρρευσε, με αποτέλεσμα να χάσει δεκάδες ιδέες που είχε αποθηκεύσει. Το έθαψε στο χιόνι και αποφάσισε να ξεκινήσει από το μηδέν.

Από το μηδέν προέκυψαν οκτώ από τα εννιά τραγούδια του “For Emma, Forever Ago”, για τα οποία συζητούμε μια δεκαετία μετά. Το ένατο ήταν το “Flume” το οποίο είχε γραφτεί στο σπίτι της πρώην κοπέλας του Vernon και ήταν ο καταλύτης για τη σύνθεση των υπόλοιπων. Συνειδητοποιούμε, βλέποντας το εξώφυλλο του δίσκου και πριν καν τον ακούσουμε, ότι πρόκειται για τραγούδια που μεταφέρουν τον ακροατή μέσα στην καλύβα του Vernon στο Wisconsin, για να ακούσει κάθε ψίθυρο και κάθε νότα της ακουστικής κιθάρας του. Ο εκμηδενισμός της απόστασης είναι τόσο έντονος που μας κάνει να αισθανόμαστε ότι παραβιάζουμε τον προσωπικό χώρο του δημιουργού τους.

Ο δίσκος έγινε ένα τόσο απροσδόκητο εμπορικό και καλλιτεχνικό success story για τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι η ανεπανάληπτη αίσθηση αυθεντικότητας του. Το “For Emma, Forever Ago” είναι ένα αρχαϊκό folk album αλλά αγκαλιάστηκε από τους το σύνολο των μουσικόφιλων, ακόμα και από αυτούς που αναζητούν συνεχώς το σύγχρονο και το διαφορετικό. Οι περισσότεροι folkies της εποχής μας είναι παιδιά των αστικών κέντρων, με αγάπη για την βρετανική και αμερικάνικη μουσική παράδοση. Ηχογραφούν τα τραγούδια τους σε ένα άνετο περιβάλλον και συχνά – πυκνά αντλούν στοιχεία από τις υπόλοιπες μουσικές που υπάρχουν γύρω τους. Αυτό είναι πολύ λογικό και συχνά φέρνει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Όμως το ντεμπούτο του Vernon μοιάζει να έρχεται από μια εποχή που τελείωσε πριν από 100 χρόνια. Είναι η μουσική που θα ηχογραφούσε με πενιχρά μέσα ο γιος ενος αγρότη που βιώνει τη μοναξιά στα απέραντα δάση της αραιοκατοικημένης αμερικάνικης ενδοχώρας. Είναι η μουσική της ερωτικής απογοήτευσης που θα ηχογραφούσε κάποιος που ζει περικυκλωμένος από αρκούδες οι οποίες απειλούν την τροφή του.

Ο δεύτερος λόγος είναι οι στίχοι των τραγουδιών. Ο Vernon δεν επιδιώκει την αφηγηματική τελειότητα, αλλά οι εικόνες που γεννούν η φαντασία και οι εμπειρίες του μας επιτρέπουν να δούμε πολύ καθαρά τον ψυχικό του κόσμο. Ο μαγικός ρεαλισμός στίχων όπως αυτός του “The Wolves (Act I & II)” όπου γράφει “can’t you find a clue when your eyes are all painted Sinatra blue” δείχνουν ότι έχει επίγνωση της εύθραυστης κατάστασης του και ότι η παραμονή του στην καλύβα δεν αρκεί για να απαλύνει τον πόνο για το τέλος της σχέσης. Είναι στίχοι που δεν πατούν στο έδαφος αλλά βυθίζονται στο αφράτο χιόνι του Wisconsin, κάνοντας ένα ταξίδι στο υποσυνείδητο, όπως έχει πει και ο ίδιος ο Vernon.

Ωστόσο, αυτό που κάνει το “For Emma, Forever Ago” τόσο ξεχωριστό είναι ότι σε έναν συχνά υπερφίαλο και επιφανειακό κόσμο, όπως είναι αυτός του θεάματος, η ιστορία του είναι η πιο αληθινή. Αυτό που έκανε ο Justin Vernon μετά τις απανωτές ατυχίες και –κυρίως- την ερωτική απογοήτευση είναι αυτό που θα κάναμε όλοι. Δεν θα βγαίναμε με τους φίλους μας για νέες περιπέτειες σαν να μη συνέβη τίποτα. Δεν θα αισθανόμασταν cool και δημιουργικοί. Θα επιλέγαμε να μείνουμε για λίγο μόνοι με τις σκέψεις μας και, αν παίζαμε κιθάρα, θα γράφαμε μερικά τραγούδια, ίσως όχι σε μια καλύβα στη μέση του πουθενά αλλά όσο πιο μακριά μπορούσαμε. Αυτή είναι η πραγματική ζωή και γι’αυτό το “For Emma, Forever Ago” χτύπησε τόσες πολλές ευαίσθητες χορδές τόσο εύκολα.

Στα δέκα χρόνια που πέρασαν από την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου του Bon Iver μια νέα γενιά καλλιτεχνών αναζήτησε την ίδια αυθεντικότητα. Επίσης, όπως έγραψε χαριτολογώντας το Stereogum, όλοι οι άνδρες αντέγραψαν τον Justin Vernon και άρχισαν να κυκλοφορούν με μούσι. Είναι κι αυτό ένα credit, υποθέτω, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το “For Emma, Forever Ago” ανήκει σε μια λαμπερή μειοψηφία δίσκων που είναι αδύνατο να επαναληφθούν.

Στέλιος Βογιατζάκης

Ο Στέλιος Βογιατζάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Σπούδασε δημοσιογραφία έχοντας σκοπό να περάσει τη ζωή του γράφοντας για μουσική. Στα επόμενα 20 χρόνια, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι συντάκτης στο Έθνος, έγραψε για τα πάντα αλλά ποτέ για μουσική. Του αρέσουν οι Grand Magus αλλά και οι Take That, ο HP Lovecraft αλλά και η JK Rowling, Επίσης, δεν κουράζεται να κάνει χιλιάδες περιττά πράγματα στο Internet.