ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ IN FOCUS

«2112»: Το… πρωταπριλιάτικο ψέμα των Rush στη δισκογραφική τους εταιρεία

Το magnum opus των Rush σβήνει κεράκια και το rockyourlife.gr φωτίζει τις αθέατες πλευρές του εμβληματικού αυτού αριστουργήματος Με αφορμή την συμπλήρωση 40 χρόνων από την κυκλοφορία του magnum opus των Rush, το rockyourlife.gr εστιάζει σε βασικές λεπτομέρειες και φωτίζει αθέατες πλευρές του εμβληματικού δίσκου, με το οποίο οι Καναδοί…

Το magnum opus των Rush σβήνει κεράκια και το rockyourlife.gr φωτίζει τις αθέατες πλευρές του εμβληματικού αυτού αριστουργήματος

Με αφορμή την συμπλήρωση 40 χρόνων από την κυκλοφορία του magnum opus των Rush, το rockyourlife.gr εστιάζει σε βασικές λεπτομέρειες και φωτίζει αθέατες πλευρές του εμβληματικού δίσκου, με το οποίο οι Καναδοί βγήκαν από το τέλμα αγνοώντας τις υποδείξεις και τα «θέλω» της Mercury, όπως αυτές προκύπτουν κυρίως μέσα από ατάκες των ίδιων των δημιουργών του.

«Το «2112» είναι ό,τι σημαντικότερο έχουμε κάνει. Γιατί χωρίς αυτό το τραγούδι το πιθανότερο είναι ότι θα είχαμε διαλυθεί». Σε αυτά λόγια του Geddy Lee, που φιλοξενούνται στην επίσημη βιογραφία των Rush με τίτλο «Contents Under Pressure», αποτυπώνονται η αξία και η κομβική σημασία που είχε για το τρίο από τον Καναδά η κυκλοφορία του τέταρτου album τους.

Την πρωταπριλιά του 1976 οι Rush δεν είχαν όρεξη για αστεία, πολύ δε περισσότερο να πουν ψέματα στους εαυτούς τους. Είχαν όμως ένα… ψεματάκι για τη δισκογραφική τους εταιρεία (Mercury). Παρά το πολλά υποσχόμενο ξεκίνημα στην καριέρα τους είχαν βρεθεί σε τέλμα. Η εμπορική αποτυχία του «Caress Of Steel» και η αμηχανία με την οποία το κοινό υποδέχτηκε το μακρόσυρτο και πολύπλοκο περιεχόμενό του είχαν φέρει τους υπεύθυνους της δισκογραφικής στα πρόθυρα νευρικής κρίσης. Οι πιέσεις για πιο εμπορικό και… radio friendly υλικό αντί για επικά τραγούδια με φανταστική θεματολογία που καταλάμβαναν μια ολόκληρη πλευρά ήταν έντονες όταν οι Rush ετοιμάζονταν να ξαναμπούν στο στούντιο για να ηχογραφήσουν τον διάδοχο ενός μάλλον αδικημένου δίσκου.

Ωστόσο και χωρίς καμία διάθεση… τρολαρίσματος, οι Geddy Lee, Alex Lifeson και Neil Peart δεν δίστασαν στιγμή ακόμα και να ρισκάρουν την ίδια τους την καριέρα κάνοντας αυτό που ήθελαν και όχι αυτό που τους ζητούσαν. «Αν αυτό είναι που θέλουν τότε αυτό ακριβώς είναι που δεν θα τους δώσουμε. Καλύτερα να παίξουμε με τη φωτιά και να καούμε παρά να υποκύψουμε». Αυτό είναι το ρεζουμέ των συζητήσεων μεταξύ των μελών της μπάντας όπως τα μετέφερε ο Lifeson στην επίσημη βιογραφία τους, σχολιάζοντας τις πιέσεις της δισκογραφικής για να βγάλουν ένα album που θα θύμιζε περισσότερο το ντεμπούτο τους.

Rushcover

Πράγματι, το hit single που ονειρεύονταν οι άνθρωποι της Mercury δεν υπήρχε πουθενά στο «2112». Και σαν να μην έφτανε αυτό, ολόκληρη η πρώτη πλευρά του δίσκου αποτελούνταν από ένα τραγούδι με φανταστική θεματολογία. Μάλιστα, ο Alex Lifeson, σε συνέντευξη που έδωσε την περασμένη εβδομάδα στο Rolling Stone αποκάλυψε ότι ο μάνατζέρ τους έλεγε ψέματα στη δισκογραφική εταιρεία ότι «πρόκειται για έναν σπουδαίο δίσκο με εύπεπτα κομμάτια που εγγυώνται την εμπορική του επιτυχία». «Λίγες μέρες μετά, τους παραδώσαμε το υλικό…», είπε μειδιώντας ο 63χρονος κιθαρίστας.

Σε αντίθεση όμως με ό,τι συνέβη με τον προκάτοχό του, τα πάντα στο «2112» έδεσαν αρμονικά. Το μινιμαλιστικό εξώφυλλο του Hugh Syme και ο σύντομος αλλά περιεκτικός τίτλος του album αποτέλεσαν το ιδανικό όχημα για ένα ταξίδι στον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας, σε ένα μέλλον όπου τα πάντα είναι ομογενοποιημένα και καθοδηγούμενα και το άτομο προσπαθεί να αντισταθεί στις καταπιεστικές κυβερνήσεις. Το κοινό των Rush επιβιβάστηκε στο όχημα και μέσα σε λίγους μήνες έστειλε το «2112» στο νούμερο 61 του Billboard, σκουπίζοντας τον ιδρώτα από τα μέτωπα των ανθρώπων της Mercury, ενώ μέσα σε ένα χρόνο έγινε χρυσό στις ΗΠΑ. «Ήταν το διαβατήριό μας προς την απόλυτη ανεξαρτησία. Μετά από την καθολική αποδοχή και αναγνώριση η εταιρεία μάς είπε «OK τώρα μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε»», συμπληρώνει ο Lifeson (η εμπορική στροφή που οραματιζόταν τότε η Mercury θα ερχόταν τη δεκαετία του 80, αλλά ήταν επιλογή των ίδιων των Rush και όχι αποτέλεσμα εξωτερικών πιέσεων).

Και όλα αυτά παρά την παγωμάρα με την οποία υποδέχτηκε αρχικά ο Τύπος της εποχής το «2112» και τα καυστικά σχόλια για τη φωνή του Lee. «Αν ο Geddy συνεχίσει να τραγουδάει με αυτή τη χροιά σε λίγο καιρό το κοινό των Rush θα αποτελείται από σκύλους και εξωγήινους». Το σχόλιο του Dan Nooger στο περιοδικό Circus είναι ένα μόνο από τα όσα υποτιμητικά γράφονταν στον Τύπο μετά την κυκλοφορία του «2112» και για τα οποία ο Lee είχε πληρωμένη απάντηση: «Αν έπαιρνα ένα νόμισμα για κάθε προσβολή τώρα θα ήμουν εκατομμυριούχος», έλεγε χαρακτηριστικά.

Ο δίσκος γράφτηκε κυριολεκτικά στον δρόμο, κατά τη διάρκεια της περιοδείας του «Caress Of Steel», ενώ η ηχογράφησή του έγινε μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες και μάλιστα σε μια χρονιά (1976) εορτασμού για τις ΗΠΑ, καθώς συμπληρώνονταν 200 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους. Η συγκυρία αυτή αποδείχτηκε ευνοϊκή για τους Rush και τον επαναστατικό χαρακτήρα του «2112». Αν υπάρχει μια έννοια που διατρέχει το album είναι αυτή της ατομικότητας. Αναφερόμενος στο ομώνυμο τραγούδι, ο Geddy Lee τονίζει ότι «πρόκειται για μια φανταστική ιστορία για την ατομική αξιοπρέπεια ενάντια στις καταπιεστικές ηγεσίες της κοινωνίας που θέλουν τα πάντα ομογενοποιημένα και προγραμματισμένα», ενώ ο Neil Peart, ο οποίος έχει ήδη αναλάβει εργολαβικά το στιχουργικό κομμάτι μιλώντας στο Modern Drummer εμβαθύνει ακόμα περισσότερο: «το κόκκινο αστέρι είναι το αφηρημένο σύμβολο μιας αυταρχικής κυβέρνησης, είτε αυτή είναι δημοκρατικά εκλεγμένη, είτε προϊόν πραξικοπήματος. Η δε γυμνή φιγούρα που το απωθεί είναι το άτομο που προσπαθεί να αντισταθεί σε οτιδήποτε αυτοπροσδιορίζεται ως κάτι σημαντικότερο από την ανθρώπινη ζωή».

Στο «2112» έχουμε και την πρώτη εμφάνιση guest μουσικού σε album των Rush. Ο Hugh Syme, ο Καναδός σχεδιαστής όλων των εξώφυλλών τους από το «Caress Of Steel» μέχρι σήμερα – ο οποίος εκείνη την εποχή ήταν περισσότερο γνωστός ως μέλος των Ian Thomas Band – παίζει πλήκτρα στην εισαγωγή του 2112 αλλά και στο «Tears». Το φλεγόμενο αστέρι και ο γυμνός άνδρας (starman) που εμφανίζονται για πρώτη φορά στο εξώφυλλο και στο εσωτερικό του album έγιναν έμβλημα των Rush. Κάποιοι μάλιστα επιχείρησαν να συνδέσουν τη μπάντα με τον σατανισμό. «Aν κάποιος βλέπει κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είναι, δικό του πρόβλημα», είχε πει τότε γελώντας ο Lifeson. Άλλωστε και από τη στάση του σώματος του Starman φαίνεται η προσπάθειά του να απωθήσει το αστέρι. Ένα αστέρι που δεν υπάρχει στην έκδοση του LP που κυκλοφόρησε στη Νότιο Κορέα. Ο λόγος ήταν ότι το αστέρι δεσπόζει ως σύμβολο στη σημαία της Βορείου Κορέας και πιθανότατα η δισκογραφική εταιρεία να θέλησε να αποφύγει τυχόν ιδεολογικές διαμάχες.

«Όταν σχεδίαζα το εξώφυλλο δεν είχα σκοπό να κάνω κάτι εμβληματικό, αυτό προέκυψε στην πορεία. Ο άνθρωπος (σ.σ. Starman) είναι το κεντρικό πρόσωπο και το γεγονός ότι είναι γυμνός συμβολίζει την καθαρότητα και τη δημιουργικότητα και το αστέρι το κακό στο οποίο αυτός αντιστέκεται», λέει ο Hugh Syme στο περιοδικό Creem, αναφερόμενος στο γεγονός ότι το σχέδιό του αυτό υιοθετήθηκε σε τέτοιο βαθμό ώστε να γίνει logo, ενώ πρόσφατα τυπώθηκε μέχρι και σε γραμματόσημο από τα Καναδικά Ταχυδρομεία.

Rushstamp

Το «2112» έμελε να αποτελέσει το πρώτο magnum opus της μπάντας. Ένα album που πήγε την έννοια progressive rock ένα επίπεδο παραπάνω, ενώ το ομώνυμο κομμάτι έγινε σημείο αναφοράς για τα μεγαθήρια του progressive metal, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι η δεύτερη πλευρά του περνά απαρατήρητη. Το αντίθετο μάλιστα. Ιδιαίτερα τα «A Passage To Bangkok» και «Something For Nothing» συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο heavy συνθέσεων στην Ιστορία των Rush. Μάλιστα στο πρώτο, ο Neil Peart δανείζεται τον τίτλο από το μυθιστόρημα του E.M. Foster «A Passage To India» (σ.σ. Το Πέρασμα στην Ινδία) και μιλάει για ένα φανταστικό ταξίδι στα πέρατα του κόσμου σε αναζήτηση εκτάσεων γεμάτες μαριχουάνα. Ακόμα και σήμερα πολλοί fans υποστηρίζουν ότι ο σύντομος ήχος του synth πριν από το solo θυμίζει πολύ τον ήχο που ακούγεται όταν κάποιος ρουφάει τσιγαριλίκι.

Φανταστική θεματολογία με αναφορά στην ομότιτλη τηλεοπτική σειρά έχει και το «The Twilight Zone», το οποίο, σύμφωνα με τον Neil Peart «είναι ένα μαγευτικό πέρασμα μέσα από την τέταρτη διάσταση». Το «Tears» από την άλλη αποτελεί μια ηχηρή απάντηση του Lee σε όλους εκείνους που τον κατηγορούν ότι γρυλλίζει αντί να τραγουδάει, ενώ το «Something For Nothing» εκτός από ιδιαίτερα heavy είναι και πολύ δυνατό και από στιχουργικής πλευράς. Σύμφωνα με τους συγγραφείς του «Mystic Rythms: The Philosophical Vision of Rush», του βιβλίου που επιχειρεί να αποκρυπτογραφήσει τα στιχουργικά μηνύματα των Καναδών, ενθαρρύνει τον ακροατή να πιστέψει στον εαυτό του και να μην αφήνει τίποτα στην τύχη, επιστρέφοντας έτσι στο concept του 2112 και την ατομική αξιοπρέπεια και ηθική.

Επιπλέον, το «2112» εξακολουθεί να είναι ακόμα και σήμερα το album με την μεγαλύτερη διαχρονικά εκπροσώπηση στα live setlist των Rush (ακολουθούν τα «Moving Pictures» και «Hemispheres»), με τα «Overture» και The «Temple Of Syrinx» να απουσιάζουν σπάνια και φυσικά να οδηγούν τη σχετική λίστα. Η περιοδεία για την προώθησή του κράτησε 15 μήνες και ολοκληρώθηκε με την πρώτη επίσκεψη των Καναδών στην Ευρώπη, με επτά συναυλίες στη Βρετανία και μία στη Σουηδία. Ως επιστέγασμα οι Rush κυκλοφόρησαν το πρώτο τους live album με τίτλο «All The World’s A Stage».

Η τελευταία φορά που το «2112» βρέθηκε στην επικαιρότητα ήταν τον Δεκέμβριο του 2012. Οι Rush γιόρτασαν την είσοδό τους στο Rock N Roll Hall Of Fame επανακυκλοφορώντας το σε μια super deluxe έκδοση που εκτός από το remastered άλμπουμ περιελάμβανε και μπόλικο ακυκλοφόρητο οπτικοακουστικό υλικό καθώς και ένα 40σέλιδο comic book.

Σήμερα, σαράντα ακριβώς χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το «2112» εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των αριστουργημάτων του progressive rock. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι πρόκειται για το album που έβγαλε τους Rush από το τέλμα και αποτέλεσε το εφαλτήριο για μια καριέρα που επιφύλασσε ακόμα περισσότερα αριστουργήματα.

Γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1973 δίνοντας ακόμα ένα λόγο για να ηχούν τη συγκεκριμένη μέρα τα κανόνια του Λυκαβηττού. Αφού έχασε μερικά χρόνια από τη ζωή του στη Γαλλική Φιλολογία της Αθήνας, έμπλεξε με τη δημοσιογρφία και ως Συντάκτης Υλης του αρέσει να βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Ονειρό του να βρεθεί κάποια στιγμή στο Wacken και να κάνει κατάδυση σε νερά με λευκούς καρχαρίες...

Latest from IN FOCUS

Go to Top