Είναι άραγε ο μέσος Έλληνας της δεκαετίας του 70, κοντά στον αντίστοιχο μέσο Αμερικανό του 70. Είμαστε Ευρωπαίοι, συνεχιστές της παράδοσης του Αριστοτέλη κ του Ρουσσώ ή τεχνητά δημιουργήματα όπως το Αμερικάνικο έθνος ; Μπορεί να απαντήσει σε τέτοια ερωτήματα ένα βιβλίο, μυθιστόρημα ή καλύτερα νουβέλα, μόλις 118 σελίδων. Μια ιστορία για ένα στρατόπεδο αλεξιπτωτιστών, στην δεκαετία του 70. Ο πόλεμος του Βιετνάμ μαίνεται, η χώρα έχει διχαστεί. Μια παρέα σχηματίζεται και διαλύεται μέσα σε διάστημα εβδομάδων. Χαρακτηριστική διαστρωμάτωση στρατού, ο άξεστος, συντηρητικός, Νότιος χωρικός, με τα σεξιστικά απωθημένα και την κρυφο ομοφυλοφιλία και  τους φόβους του. Ο ευαίσθητος, αλλοτριωμένος από την αστικοποίηση  Χάμπαρντ, από το γυμνασιακό αμφιθέατρο στις αίθουσες εκπαίδευσης της αερομεταφερόμενης μονάδας. Ο κεντρικός ήρωας,  αφηγητής, παρατηρητής, γόνος μιας διαλυμένης οικογένειας, ο Φίλιπ, παρακολουθεί, καταγράφει και ποτέ δεν συμμετέχει ουσιαστικά. Σαν μια εσωτερική μορφή, ένας εντός των τειχών πράκτορας, που καταγράφει σε τρίτο πρόσωπο, ακόμη και τη δική του συμμετοχή. Ο Στρατός και η έννοια του καινούργιου- νεοφερμένου, μέσα στην οργανωμένη ομάδα, η ανδρική φιλία, συναδελφικότητα, όλα βρίσκονται εδώ. Μικρές στιγμές, που χαρακτηρίζουν αυτά τα κρίσιμα για τον στρατευμένο άνδρα χρόνια,. Τα έχουμε ξαναδιαβάσει, σπάνια όμως τόσο λιτά, δωρικά, λες και οι λέξεις είναι σταγόνες νερό στη έρημο, πολύτιμες, ακτινοβολούν, μέσα από τον λεξιλαγνικό τρόπο διαχείρισης του Wolf.Οικείες εκφράσεις και καταστάσεις, παρουσιασμένες, με μια κινηματογραφική τεχνική, που θυμίζει Φον Τρίερ και σινεμά δόγμα. Απλά σε σημείο απογύμνωσης, αλλά όχι απλοϊκά. Κάθε επεισόδιο, σκιαγραφεί τους συμμετέχοντες, τους λόγους κ τα αίτια που τους ώθησαν στις πράξεις τους. Από τον απλοϊκό , αμαθή και επικίνδυνο, Λιούις, που μεταφέρει τις σεξουαλικές ορμές του από άνδρες σε αγοραίες γυναίκες, το ίδιο επιθετικά και επικίνδυνα στον  μαλθακό και ανίκανο να ορίσει την ζωή του Χάμπαρντ.  Δίπλα τους ο κύριος αφηγητής, σκιαγραφεί μέσα από ένα μονοσήμαντο γεγονός την κλοπή χρημάτων σε μια μονάδα Αλεξιπτωτιστών, στην διάρκεια της εκπαίδευσης τους πριν το Βιετνάμ, το αμερικανικό ψηφιδωτό και τη σύγχυση των μελών του.

Πάνω  από όλα ένα κείμενο χαρακτήρων, ανθρώπινων, μεστών, στην καλύτερη παράδοση των Κάρβερ αλλά και Μπουκόβσκι, βλάσφημοι και ανεπαρκείς, παραιτημένοι, μέσα από την ίδια την ένταξη τους στο στρατιωτικό κατεστημένο και την ίδια στιγμή, ένστολοι  πολίτες, με συνείδηση κουνελιού. Χωρίς να αναφέρεται  ρητά, ο Wolf , σε μερικές μόνο σελίδες, δείχνει μια εποχή, που μαζί με την αμφισβήτηση, οδήγησε στην δημιουργία μιας γενιάς, που έφερε το τραύμα του Βιετνάμ. Περιγράφει  αλληγορικά μέσω της κλοπής (τα χρήματα των συναδέλφων, - η αξιοπρέπεια και ο χαρακτήρας ενός Έθνους (ΗΠΑ)), την ηθική στρέβλωση των ΗΠΑ στα 70ς αλλά και την γενιά των νεολαίων, που έγιναν ..ο καλός γείτονας, αφεντικό των 80ς. Ο «Κλέφτης του στρατοπέδου»  ακολουθώντας μια πολύ δύσκολη, λογοτεχνικά, μανιέρα, αυτή του ηθογραφικού μυθιστορήματος, με την  δράση να περιορίζεται σε ένα κουαρτέτο χαρακτήρων, μαζί με τον λοχία ή την ιερόδουλη, αλλάζει τα δεδομένα. Ένα σύντομο κείμενο, που διαβάζεται μονορούφι, με αστυνομικό υπόβαθρο και επίφαση, αλλά βαθιά κοινωνικό και ψυχαναλυτικό. Σκιαγραφεί μέσα από χαρακτηριστικούς ανθρώπινους τύπους, την Αμερικάνικη πραγματικότητα στα τέλη της περιόδου του πολέμου του Βιετνάμ. Μια χώρα, σε πτώση, μια ηθική συνείδηση, που ξεμακραίνει εύκολα από τον ορθό δρόμο, μια παραδοσιακή ηγεσία, που συνταξιοδοτείται  κ πάνω από όλα, νέοι ήρωες, που προβάλλουν επιτυχημένοι, μέσα από την εσκεμμένη μετριοπάθεια, μετριότητα και αφάνεια, αφήνοντας το έδαφος ανοικτό για την γιάπικη εξέγερση τω 80ς.

Με δυνατές εικόνες, μικρός μέγεθος και λιτή περιγραφή, κάνει το διάβασμα απόλαυση, συνοδεία, μια καλής συλλογής με τραγούδια της Motown, Stax, κοφτά, γρήγορα, funky και ταυτόχρονα, ρυθμικά και συναισθηματικά. Αν  ο Sly& the FAMILY Stone συναντούσε τους  THE DOORS, «ο Κλέφτης του στρατοπέδου» θα ήταν το πνευματικό παιδί τους. Το βιβλίο αυτό έχει πάρει το βραβείο ΠΕΝ/Faulkner το 1985 . Απαντώντας στο αρχικό ερώτημα, δείχνει τόσες πολλές ομοιότητες, ανάμεσα στον ξενοφοβικό Έλληνα της Επαρχίας και τον Νότιο Λιούις, τον Χαρμπαρντ, Αμερικανό μικροαστό και τον Έλληνα ομόλογο του, που ακόμα παίρνει δάνεια κ πάνω από όλα τον Φίλιπ, παρατηρητικό, κριτικό, ατομιστή, που μοιάζει  δυστυχώς όλο και περισσότερο, με την νέα γενιά μικροαστών. Βιβλίο, με άποψη, και μυθοπλασία, αρκετή, για να δώσει την πληροφορία και να παρασύρει τον αναγνώστη μόνο με τον Δωρικό ρυθμό του, σε μια σπειροειδή κατάβαση στο μυθιστόρημα χαρακτήρων, που τόσο επιτυχημένα υπηρετεί ο Wolf .

Στέλιος Μπασμπαγιάννης