Αν σκεφτούμε ένα μέσο horror φιλμ, αμερικάνικο, και το δούμε με μία ελάχιστα πιο δημογραφική ματιά, εύκολα και χωρίς πολλά πολλά στατιστικά θα καταλάβουμε πως οι έγχρωμοι χαρακτήρες περιορίζονται κατά κανόνα είτε στο ρόλο του βίαιου δολοφόνου, είτε στο ρόλο του καλύτερου φίλου που θα πεθάνει πρώτος αφού έχει πρώτα χρησιμοποιηθεί για το ευχάριστο κωμικό διάλειμμα, είτε στο ρόλο του «μυθικού νέγρου» (mythical negro) που θα ενημερώσει  τους λευκούς πρωταγωνιστές για τις πτυχές του τρόμου που θα αντιμετωπίσουν, και σαν ένα είδος σύγχρονου Σοφού προερχόμενου από τη μυθολογία των Αβοριγίνων, θα τους καθοδηγήσει προς τη γνώση έχοντας πληροφορίες μαγικών διαστάσεων και φυσικά θα πεθάνει πρώτος για να αρχίσει να ξεδιπλώνεται η πλοκή.

Στις ελάχιστες περιπτώσεις που οι μη λευκοί χαρακτήρες επιζούν οι πιθανότητες λένε είτε ότι θα βρίσκονται σε ένα cast με ελάχιστους λευκούς (σύνολο να είναι 3 οι ταινίες) είτε θα κάνουν μία κάποιου είδους κλίκα με μία λευκή γυναίκα, που κατά κανόνα επίσης δεν έχει την καλύτερη τύχη στο horror. Αν θελήσουμε να αναφέρουμε μερικά στατιστικά το τοπίο καθαρίζει αρκετά καθώς οι αριθμοί λένε πως παρά το ότι το κοινό του horror δεν είναι οι λευκοί άντρες, το 74% των πρωταγωνιστών στο horror είναι λευκοί και παρόλα αυτά οι πρώτοι που πεθαίνουν είναι οι μη λευκοί χαρακτήρες οι οποίοι όπως είναι λογικό έχουν και τη μικρότερη ανάπτυξη σε μία ταινία horror.

Ο θάνατος των μαύρων χαρακτήρων σε ένα horror δεν μπορεί να αναλυθεί όμως με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα.

Πού μας χαλάει τώρα αυτό; Αξίζει να δώσουμε τόση σημασία σε ένα είδος που αντιμετωπίζεται σαν b κατηγορία από το σινεμά; Προφανώς! Γιατί πρώτον δεν δεχόμαστε να αγνοήσουμε ένα από τα πιο δημοφιλή είδη του σινεμά και κατά συνέπεια να κοιτάξουμε μία από τις δύο πιο δημοφιλείς τέχνες μέσα από έναν γυάλινο πύργο και δεύτερον γιατί όσο b και να είναι το horror για πολλούς είναι και το μοναδικό είδος με τη δύναμη να παίζει με την έννοια βία με τους πιο συμβολικούς και ταυτόχρονα πολιτικούς τρόπους. Ο θάνατος των μαύρων χαρακτήρων σε ένα horror δεν μπορεί να αναλυθεί όμως με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα. Πρώτον το horror σαν είδος είναι κεντρικό στην λευκή κουλτούρα και πολλές φορές καταπιάνεται με «λευκές» ασυνείδητες φοβίες αλλά και φαντασιώσεις. Όταν ο «κακός» του Candyman (1992) είναι λοιπόν ένας αφροαμερικάνος άντρας, ένα βίαιο τέρας που σκοτώνει με το πιο ακραία γκροτέσκο τρόπο και με στόχο να συνεχίσει τον τρομακτικό του θρύλο, είναι εύκολο να θεωρήσουμε πως η ταινία αναπαράγει το πιο παλιό στερεότυπο της αμερικάνικης γραμματείας, αυτό του άγριου μαύρου που απειλεί τον καλό λευκό με ευνουχισμό και την λευκή του γυναίκα με ακραία σεξουαλική βία η οποία επιτάσσεται από τις ζωώδεις του ορμές και από τα τερατώδη αναπαραγωγικά του όργανα.

Με αυτή ακριβώς τη ρητορική περί ζωώδους ανατομίας τρόμαζαν τις γυναίκες στον αμερικάνικο νότο την εποχή της σκλαβιάς και του εμφυλίου. Η ταινία παίρνει μία ελαφρώς διαφορετική τροπή και δεν μετριάζει ακριβώς τη βία του Candyman, αλλά της δίνει αυτό που λέμε στο σινεμά backstory. Αποκαλύπτεται, λοιπόν, πως ο Candyman ήταν ένας μαύρος άντρας ο οποίος είχε περάσει από τον τρόμο του λιντσαρίσματος, τρόπου είτε πειθάρχησης είτε τιμωρίας σκλάβων όταν προσπαθούσαν να το σκάσουν η βιαιότητα του οποίου ξεπερνάει τη φαντασία του horror. Αυτή η διαφορετική τροπή της ταινίας, μάλλον ζητά και μία διαφορετική προσέγγιση στην ανάλυση του μαύρου χαρακτήρα. Το ίδιο ισχύει και με τον πολύ πρόωρο θάνατο του Phil (Omar Epps) στο Scream 2 (1997). Πρόκειται για άλλη μία αντιμετώπιση του μαύρου χαρακτήρα ως του πρώτου αναλώσιμου υλικού για την κατασκευή της πλοκής ή μήπως συμβαίνει κάτι άλλο;

Σίγουρα πρόκειται και γι’ αυτό, γεγονός που αποδεικνύει η πάντα ελλιπής και μονόπλευρη, καρικατουρίστικη ανάπτυξη των μαύρων χαρακτήρων στο σινεμά γενικότερα και στο horror ειδικότερα. Συμβαίνει όμως και κάτι άλλο. Το horror σαν είδος εκτός από τρόμο προκαλεί πάντα και πολύ γέλιο. Και σε αυτό συμβάλλει ναι μεν η ακρότητα ορισμένων σκηνών, αλλά συμβάλει και η αμηχανία που πάντα προκαλεί ένα κείμενο που σατιρίζει κάτι που αναγνωρίζεις. Και το horror για πολλούς από εμάς, όταν είναι καλό, δεν είναι τίποτα παραπάνω από μία ακραία αλληγορική κοινωνική σάτιρα. Έτσι, ο θάνατος και η βία που κατά κανόνα αντιμετωπίζουν πρώτοι οι μαύροι χαρακτήρες θα μπορούσαν να ερμηνευτούν σαν το σχόλιο των δημιουργών και την αναγνώριση του κοινού στο γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι στην πραγματικότητα είναι οι πρώτοι που θα αντιμετωπίσουν βία. Έχουν μία από πρώτο χέρι εμπειρία με το τι σημαίνει να είσαι ο πρώτος που θα «πεθάνει». Η φαντασία μας δεν χρειάζεται να κάνει υπερωρίες για να πιστέψει την ακραία βία και να τρομάξει ή να αηδιάσει από αυτήν γιατί ασυνείδητα ξέρουμε ότι η βία απέναντι σε έναν έγχρωμο άνθρωπο είναι πιο πιθανή και γίνεται πιο εύκολα πειστική. Το horror άρα είναι το καταλληλότερο μέσο για να δείξει με τον πιο ακραίο και καθόλου εξυγιασμένο τρόπο τις πιο αλληγορικές απεικονίσεις του ρατσισμού που έχουμε όλοι μέσα μας, γκρεμίζοντας το κοινωνικό φαίνεσθαι και εκθέτοντας τα σε αποσύνθεση εντόσθιά του.

Όταν μάλιστα το horror φιλμ πάει τη σάτιρα σε άλλο επίπεδο και σχολιάζει όλους εμάς τους προοδευτικούς που δεν έχουμε ρατσισμό μέσα μας και υποστηρίζουμε με μεγάλη άγνοια και ακόμη μεγαλύτερο προνόμιο black movements ενάντια στο ρατσισμό, τότε το horror γίνεται λόγος πολιτικός με master bedroom μέσα στον γυάλινο πύργο της τέχνης. Μία τέτοια ταινία που πάει την πολιτική σάτιρα του horror σε άλλο επίπεδο είναι το φετινό Get Out του πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη Jordan Peele, o οποίος δεν σχολιάζει τον αναμενόμενο ρατσισμό ενός Τεξανού ακροδεξιού, αλλά τον αποκηρυγμένο ρατσισμό του μορφωμένου αμερικάνου μεσοαστού που στο τέλος είναι ικανός για το μεγαλύτερο κακό. Το αποτέλεσμα: θαρραλέο και φρικτό!

ΆΝΤΑ ΛΕΙΒΑΔΑ
Μεταπτυχιακή φοιτητρια στις αγγλοφωνες λογοτεχνίες με αδυναμία σε οτιδήποτε αμερικάνικο. Χόμπι της το cinema και το daydreaming… Αγαπημένη ταινία το Pulp Fiction. Αγαπημένη ταινία στην πραγματικότητα, το Breakfast at Tiffany’s. Εύχεται να κατασκηνώσει κάποτε έξω από το Kodak Theater. Ενθουσιάζεται με μια καλή ταινία του Tarantino αλλά και με ένα juicy χολιγουντιανό κουτσομπολιό. Είναι trivia freak!!!