ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ IN FOCUS/TOP STORIES

Διαχωρίζεται τελικά ο καλλιτέχνης από τις πολιτικές του πεποιθήσεις;

Μια ανάλυση μέσα από τα λεγόμενα των Nick Cave, Roger Waters και Radiohead. Το συγκεκριμένο κείμενο «παίζει» στο μυαλό μου εδώ και τουλάχιστον 3 χρόνια, αλλά διάφορες συγκυρίες ουσιαστικά με ανάγκασαν να το σχηματοποιήσω και να το ολοκληρώσω τώρα. Από την μια οι εκλογές της 7ης Ιουλίου -με το τεταμένο…

Μια ανάλυση μέσα από τα λεγόμενα των Nick Cave, Roger Waters και Radiohead.

Το συγκεκριμένο κείμενο «παίζει» στο μυαλό μου εδώ και τουλάχιστον 3 χρόνια, αλλά διάφορες συγκυρίες ουσιαστικά με ανάγκασαν να το σχηματοποιήσω και να το ολοκληρώσω τώρα. Από την μια οι εκλογές της 7ης Ιουλίου -με το τεταμένο κλίμα που υπάρχει από την παρατεταμένη εκλογική περίοδο που ξεκίνησε πριν από τις Ευρωεκλογές- και από την άλλη η νέα φιλοσοφία που έχουμε πλέον στο rockyourlife.gr, ήταν οι σημαντικότερες αφορμές για να εκφράσω την προσωπική μου (το τονίζω αυτό) άποψη, γύρω από ένα θέμα που αποτελεί τεράστια δεξαμενή συζητήσεων, αντιπαραθέσεων και τσακωμών ανάμεσα στους μουσικόφιλους.

Ψέματα… αν δεν ήταν ο Roger Waters των Pink Floyd και εσχάτως ο Nick Cave, νομίζω πως αυτό το κείμενο θα έμενε και άλλο στο συρτάρι. Ίσως και να μην έβγαινε ποτέ.

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Η ιστορία μας γίνεται viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το 2017, όταν οι Radiohead αποφασίζουν να δώσουν μια συναυλία στο Ισραήλ. Roger Waters και Thurston Moore εκφράζουν ανοιχτά την διαφωνία τους και προσπαθούν να πείσουν τον Thom Yorke και τους Radiohead να ακυρώσουν την εμφάνιση τους. Και το ερώτημα προς κάθε μουσικόφιλο είναι. Εσύ τι θα έκανες;

Thom Yorke: «Υπάρχουν μουσικοί που κριτικάρουν αυτή τη συναυλία, τους οποίους πραγματικά θαυμάζω και δε θα τους έλεγα ποτέ που να δουλέψουν. Θέλουν να κάνουν ένα διάλογο της λογικής άσπρο-μαύρο κάτι που με βρίσκει τελείως αντίθετο».

Η ιστορία με την εμφάνιση των Radiohead στο Ισραήλ και η αντιπαράθεσή τους με τον Waters δεν είναι η μόνη, είναι όμως από τις πλέον προβεβλημένες. Πρόσφατα οι Disturbed αποφάσισαν με την σειρά τους να επισκεφτούν την χώρα για ένα live. Ο frontman των Αμερικανών David Draiman, εβραϊκής καταγωγής, ξεσπάθωσε εναντίον του Roger Waters χαρακτηρίζοντας με αρκετή δόση υπερβολής ως ναζιστική την στάση του πρώην ηγέτη των Pink Floyd. Εδώ μπορείτε να δείτε αναλυτικά τα όσα είπε ο τραγουδιστής.

Προσπαθώντας να θυμηθώ ανάλογες περιπτώσεις μουσικών που απασχόλησαν το κοινό τα τελευταία χρόνια πολιτικά, μου έρχεται στο μυαλό η απόφαση του Morrissey να στηρίξει το ακροδεξιό βρετανικό κόμμα For Britain ή ακόμα και λίγο πιο παλιά, θυμάμαι τον απαράδεκτο και κατάπτυστο ναζιστικό χαιρετισμό του Phil Anselmo σε συναυλία των Down το 2016 (εμφανώς μεθυσμένος αλλά αυτό δεν μειώνει την ηλιθιότητα του, κάτι που παραδέχθηκε και ο ίδιος). Θα μου επιτρέψετε να αφήσω έξω το black metal κύκλωμα, καθώς είναι μια σκηνή που δεν παρακολουθώ και έχει τις δικές τις ιδιαιτερότητες.

Και φτάνουμε στο κρίσιμο σημείο: Διαχωρίζεται τελικά ο καλλιτέχνης από τις πολιτικές του -αλλά και όχι μόνο θα πω εγώ- πεποιθήσεις; Μέσα στα επόμενα 5 δευτερόλεπτα φέρτε στο μυαλό σας τους 3-4 αγαπημένους σας καλλιτέχνες και συγκροτήματα και σκεφτείτε… γνωρίζετε τις πραγματικές τους πολιτικές απόψεις; Και δεν αναφέρομαι σε αυτά που λένε στα τραγούδια τους, αλλά σε αυτά που πιστεύουν πραγματικά και σε αυτά που ψηφίζουν όταν βρίσκονται μόνοι πίσω από το παραβάν. Πιστέψτε με, δεν γνωρίζετε, εκτός αν πρόκειται για τύπους σαν τον Ted Nugent και τον Kid Rock που έχτισαν καριέρες και περιουσίες ποντάροντας στο λαϊκό αίσθημα, για να μην πω ένστικτο, του Αμερικανικού νότου.

Ακόμα και σε μια εποχή που τα social media ουσιαστικά λειτουργούν ως «κλειδαρότρυπα» στις ζωές των stars, οι πολιτικές τους απόψεις παραμένουν ίσως το τελευταίο κρυφό σημείο του δωματίου.

Μόλις πριν από λίγα 24ωρα η Sharon Osbourne σε ανάρτηση της στο Facebook απαγόρευσε στον Donald Trump να χρησιμοποιεί την μουσική του Ozzy στις συγκεντρώσεις και τις ομιλίες του. Δεν δήλωσε όμως Δημοκρατική. Έξυπνα τοποθετήθηκε, λέγοντας πως ο madman δεν θέλει η μουσική του να χρωματίζεται πολιτικά.

Η δήλωση ωστόσο που με κάλυψε απόλυτα ανήκει στον Nick Cave, ο οποίος αναφερόμενος στον Morrissey είπε πως «οι πολιτικές του θέσεις είναι άσχετες με την μουσική του κληρονομιά».

Ο Cave συνέχισε: «Όταν γράφω ένα τραγούδι και το κυκλοφορώ, δεν είναι πλέον δικό μου κομμάτι. Ανήκει στον κόσμο. Είναι στην διακριτική ευχέρεια του ακροατή να το μελετήσει και να το κάνει κτήμα του». Ειλικρινά δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο με αυτή την δήλωση.

Σε άλλο σημείο της τοποθέτησης του ο Cave αναφέρει: «Αφήστε τον Morrissey να πιστεύει ότι θέλει, αντικρούστε τον όποτε και όσο μπορείτε, αλλά αφήστε την μουσική του να έχει το δικό της αποτύπωμα». Σοφά λόγια που βρίσκονται στην καρδιά των δημοκρατικών και φιλελεύθερων αξιών που έχουν χτίσει αυτό που σήμερα ονομάζουμε σύγχρονος δυτικός πολιτισμός.

Αλλά ας το δούμε και αλλιώς. Σκεφτείτε τους δημιουργικούς περιορισμούς που θα είχαν οι καλλιτέχνες αν η μουσική που έγραφαν ήταν ταυτισμένη με τις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Ο John Lennon για παράδειγμα, δεν ανήκε ποτέ στην εργατική τάξη αλλά στην μετά-Beatles εποχή του μας χάρισε ένα «Working Class Hero». Για να φύγω από την rock μουσική, O Ρίχαρντ Βάγκνερ, ένας από τους σπουδαιότερους μουσουργούς όλων των εποχών, ήταν αντισημίτης. Αυτό όμως δεν στάθηκε εμπόδιο στους λάτρεις της κλασικής μουσικής να απολαμβάνουν το έργο του μέχρι σήμερα. Και θα συνεχίσουν να το κάνουν.

Θέλετε να το κάνω χειρότερο; Μπορώ. Ο καταδικασμένος για φόνο παραγωγός, ηχολήπτης και συνεργάτης των Beatles, Phil Spector, ο Michael Jackson και ο Roman Polanski, είναι μόνο τρεις περιπτώσεις καλλιτεχνών που οι πράξεις τους έχουν διαχωριστεί από την καλλιτεχνική τους αξία. Και προσέξτε, εδώ μιλάμε για εγκληματικές πράξεις, βιασμούς και παιδεραστία και όχι για απόψεις. Και επιτρέψτε μου να αφήσω έξω από την κουβέντα τις δεκάδες περιπτώσεις βίας και ξυλοδαρμών από γνωστούς rock stars σε συζύγους και παιδιά. Τα περιστατικά είναι δεκάδες.

Προσωπικά αυτό που δεν ανέχομαι είναι η λογοκρισία, η βια (λεκτική και φυσική) και ο αποκλεισμός. Δεν θα ξεχάσω πριν από λίγους μόνο μήνες, όταν οι Planet Of Zeus δέχθηκαν μια απαράδεκτη επίθεση από κόσμο που τους χαρακτήρισε φασίστες, επειδή τόλμησαν να παίξουν σε ένα φεστιβάλ στο Novi Sad της Σερβίας, στο οποίο φαίνεται να συμμετείχαν και μπάντες που συνδέονται με την ακροδεξιά της χώρας. Η ανθρωποφαγία οδήγησε τους Αθηναίους heavy rockers «στο απόσπασμα», με την μπάντα να βρίσκεται σε θέση άμυνας απέναντι στους χούλιγκανς του πληκτρολογίου που διψάν για αίμα.

Εκεί ακριβώς είναι και η διαφωνία μου με τον Roger Waters και την στάση του απέναντι στο κράτος του Ισραήλ. Δυστυχώς, το «εμείς ή αυτοί» που υποδηλώνει ιδεοληψία και ριζοσπαστισμό δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μονάχα ακραίων στοιχείων στα αριστερά και τα δεξιά, αλλά γνώρισμα ανθρώπων που θεωρητικά ανήκουν στην ελίτ της διανόησης.

Απαντώντας τελικά στο ερώτημα που τίθεται στον τίτλο αυτού του κειμένου, είναι προφανές ότι έχουμε το δικαίωμα να «διαλέγουμε» τους καλλιτέχνες που ακολουθούμε βασιζόμενοι στις πολιτικές και κοινωνικές τους πεποιθήσεις αλλά και τα πεπραγμένα τους. Αυτό ωστόσο είναι εντελώς άσχετο από την κριτική που θα πρέπει να γίνεται στο ίδιο το έργο (τραγούδι, βιβλίο, film). Επιπλέον, η δημοκρατία που απολαμβάνουμε στον δυτικό κόσμο στον οποίο έχουμε την τύχη να ανήκουμε, δίνει την ευκαιρία στον Roger Waters να κατακεραυνώνει με πάθος το Ισραήλ, γνωρίζοντας ότι όποτε και αν αποφασίσει να πάει εκεί για συναυλία θα κάνει ένα μεγαλοπρεπές sold-out. Και για αυτήν ακριβώς την ανεκτικότητα και την ελευθερία οφείλουμε όλοι να βάλουμε πλάτη.

Κολλημένος με τις λεπτομέρειες, οι οποίες πιστεύει πως κάνουν τη διαφορά, ο Νικόλας ξεκίνησε το 2009 με το rockyourlife.gr να ασχολείται λίγο πιο σοβαρά με τις αγαπημένες του μουσικές, προσπαθώντας να πείσει ότι το rock είναι καλύτερο στις πιο απλές μορφές του.

Latest from IN FOCUS

Go to Top