Ακριβώς ένα μήνα πριν την κυκλοφορία του νέου τους album, “Rituals”, οι Rotting Christ δηλώνουν πανέτοιμοι για τον πιο σκοτεινό εγχείρημα της καριέρας τους. To rockyourlife.gr επικοινώνησε με τον ιθύνων νου του συγκροτήματος, Σάκη Τόλη, κάνοντας ταυτόχρονα μια βουτιά σε άγνωστα τελετουργικά αρχαίων και μη πολιτισμών με κομμένη την ανάσα … ελάτε μαζί μας

Αρχικά θα ήθελα να μου πεις λίγα λόγια για τον θάνατο του Lemmy. Τι αντίκτυπο είχε σε εσένα προσωπικά;
Να σου πω την αλήθεια δεν περίμενα να πεθάνει τόσο γρήγορα ο Lemmy. Όχι ότι δεν ήταν μεγάλος σε ηλικία αλλά υποσυνείδητα για εμάς ήταν και θα είναι αιώνιος. Για μένα ήταν ένας παιδικός ήρωας ο οποίος θα αντιπροσωπεύει για πάντα την πραγματικότητα της σκηνής του rock n roll και του συγκεκριμένου τρόπου ζωής. Ο Lemmy είναι σημαία για τη μουσική μας, ένας άνθρωπος που μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε ειλικρινής και αυθεντικός. Σίγουρα έχει επηρεάσει πολύ και εμάς.

Είναι η δεύτερη φορά μετά το “Κατά τον δαίμονα εαυτού” που ο τίτλος του album έχει πρωταγωνιστικό ρόλο σε σχέση με το όνομα του συγκροτήματος στο εξώφυλλο. Ειδικά τώρα έχουμε να κάνουμε και με το “Rituals” by Rotting Christ και όχι απλά Rituals σαν τίτλος του album. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Καθαρά για καλλιτεχνικούς λόγους και μόνο. Προσωπικά μου αρέσει να φαίνεται περισσότερο ο τίτλος του album παρά το όνομα της μπάντας. Στο προηγούμενο album όμως είχαμε αρκετά προβλήματα και παράπονα. Ειδικά όταν έχεις να κάνεις με ένα τίτλο στα Ελληνικά και μάλιστα χωρίς να αναφέρεται το όνομα του συγκροτήματος υπάρχουν θέματα, κυρίως οικονομικά από τις εταιρίες. Αν δεν είσαι μυημένος δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό ποια είναι η μπάντα.

Είναι πλέον πάνω από δέκα χρόνια που είσαι ο αποκλειστικός παραγωγός των album των Rotting Christ και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία. Αλήθεια, υπάρχουν στιγμές που περνάει από το μυαλό σου να δοκιμάσεις κάποιον άλλο σε αυτό τον τομέα; Δεν υπάρχει κάποιος εκεί έξω που να θαυμάζεις και να αναρωτιέσαι που θα μπορούσε να οδηγήσει τον ήχο της μπάντας;
Φυσικά και υπάρχει άλλωστε το έχω δοκιμάσει στο παρελθόν. Ξέρεις όμως, όσο μεγαλώνω θέλω να αντιπροσωπεύω τον εαυτό μου και τίποτα παραπάνω. Θέλω να ακολουθώ ένα τίμιο τρόπο απέναντι σε μένα και κατ’ επέκταση στους οπαδούς του συγκροτήματος. Μετά από τόσο χρόνια ασχολίας με το θέμα, πιστεύω ότι μπορώ να δημιουργώ ικανοποιητικές παραγωγές. Σίγουρα χάνω κάποια tricks που μπορεί να κάνει ένας μεγάλος παραγωγός αλλά επειδή προέρχομαι από μια εποχή που μεγάλωσε με το μότο “Do it yourself”, περνάω καλύτερα έτσι γι’ αυτό και το συνεχίζω. Νομίζω ότι ανταμείβομαι με το τελικό αποτέλεσμα. Σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα ήμουν τίμιος.

Ήταν ίσως η πιο δύσκολη χρονιά από τότε που θυμάμαι τους Rotting Christ

Με ποια κριτήρια επέλεξες τους guest μουσικούς που συμμετέχουν;

Κριτήρια φιλικά και καλλιτεχνικά. Διάλεξα μόνο φίλους. Ήθελα για παράδειγμα ένα γαλλικό κομμάτι οπότε επέλεξα τον φίλο μου τον Vorph από τους Samael. Ήθελα να αναφερθώ στην αγγλική ποίηση οπότε μίλησα με τον φίλο μου Nick Holmes από τους Paradise Lost. Ήθελα κάτι στα ελληνικά και χρησιμοποίηση τη φίλη μου Δανάη Κατσαμένη από το Εθνικό Θέατρο. Η επιλογή των guest δεν έχει γίνει για να πάρει η κυκλοφορία κάποια credits. Θα ήθελα να πιστεύω ότι έγινε για κάτι πιο ουσιώδες και για να έχει όσο το δυνατόν καλύτερο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Δεν πιστεύεις όμως ότι η live απόδοση των κομματιών θα είναι και ένα μεγάλο στοίχημα που καλείστε να κερδίσετε; Ειδικά εγώ το συγκεκριμένο album θα το φανταζόμουν live σε μια εντελώς θεατρική μορφή. Κάτι αντίστοιχο με την όπερα με τους μουσικούς κάτω από τη σκηνή και τους ηθοποιούς πάνω.
Δεν έχουμε και πολύ καλές σχέσης με την όπερα αλλά καταλαβαίνω τι εννοείς. Αν κάναμε κάτι τέτοιο ίσως να χάναμε τις metal ρίζες μας και σίγουρα δεν θα άρεσε σε κάποιους. Πάντως δεν ξέρω τι θα έκανα αν μας δινόταν όντως μια τέτοια ευκαιρία. Προς το παρόν προβάρουμε συνεχώς για το νέο setlist της παράστασης των Rotting Christ αλλά όσο δύσκολο και αν είναι θα τα καταφέρουμε όπως άλλωστε κάναμε τόσες φορές στο παρελθόν.

Όπως έχεις δηλώσει ο ίδιος, αυτό είναι το πιο σκοτεινό και προσωπικό σε ήχο album των Rotting Christ. Η σκοτεινή ατμόσφαιρα στον ήχο σας πιστεύεις ότι έχει κλιμακωθεί με αυτό το album ή θα ήθελες να τον εξερευνήσεις και να επεκταθείς ακόμα πιο βαθιά;
Δεν ξέρω, ίσως έχω ολοκληρωθεί. Έχω ψαχτεί αρκετά και έχω κουραστεί. Δεν πιάνω την κιθάρα και αρχίζω και παίζω. Πρώτα μιλάω με τον εαυτό μου, προσπαθώ να ανασύρω τις σκοτεινές του πτυχές και τις εκφράζω με τη μουσική. Δεν σημαίνει ότι είμαι τρελός, απλά είμαι τυχερός που μπορώ και το κάνω αυτό με τον τρόπο που αγαπώ. Κάπως έτσι προήλθε και το συγκεκριμένο album. Ταξίδεψα πολύ και προσπάθησα να χρησιμοποιήσω όλες αυτές τις εμπειρίες τριβής με τον μυστικισμό ακόμα και με την ιστορία.

Το death metal, έχει πια κουράσει.

Από Γαλλική και Αγγλική ποίηση, στις Βάκχες του Ευριπίδη, και από τελετές τις Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας σε τελετές με Αραμαϊκά. Ποια είναι η διαδικασία τις έρευνας που ακολουθείς πριν ακόμα ασχοληθείς με τη μουσική ενός album;

Ταξιδεύω. Ακούω, διαβάζω. Δεν είμαι ένας απλός τουρίστας που πίνω μπύρες και πάω στην “Ακρόπολη” της κάθε χώρας. Αναμιγνύομαι με τον κόσμο, μαθαίνω, νιώθω τα vibes της κάθε περιοχής. έτσι μου δημιουργούνται ιδέες. Κουβαλώ πάντα μαζί μου ένα σημειωματάριο και σημειώνω το παραμικρό που θα μου κάνει εντύπωση. Αφού καταλήξω, μετά θα πιάσω την κιθάρα.

Σε κουράζει η όλη διαδικασία;
Εννοείται. Και μόνο η ανασφάλεια που μετά από δώδεκα-δεκατρείς δίσκους ότι πρέπει να αρέσει αυτό που θα κυκλοφορήσεις φτάνει. Πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου να ψάχνει πάρα πολύ λεπτομερειακά πολλά πράγματα και να μονολογεί “Γιατί το ψάχνεις τόσο πολύ αυτό ρε Σάκη”. Το θέμα σύνθεσης για μένα είναι πολύ μεγάλη υπόθεση. Πρέπει να είμαι απόλυτα ευχαριστημένος και μετά οι άλλοι.

Από όλα αυτά, υπήρξε κάτι τόσο ξεχωριστό που να σου έκανε τόση εντύπωση ώστε να θέλεις να μάθεις περισσότερα γι’ αυτό για προσωπικούς λόγους;
Φυσικά. Ένα παράδειγμα είναι ο τελευταίος δίσκος και ένα κομμάτι το οποίο καταπιάνεται με το Ινδικό τσάκρα. Έχω ένα φίλο Ινδό ο οποίος με βοήθησε πολύ πάνω σε αυτό.

Τα τελευταία χρόνια έχεις βουτήξει σε μύθους, παραδόσεις, τελετουργικά πολλών και διαφορετικών πολιτισμών. Δεν σου έχει λείψει η ιδέα να γράψεις κάτι εντελώς προσωπικό; 

Καθόλου, είναι κάτι που δε νομίζω ότι θα ήθελα. Τα προσωπικά μου είναι πάνω κάτω τα ίδια με τα δικά σου και σχεδόν με τον περισσότερο κόσμο. Δεν διαφέρουμε μιας και τα περισσότερα προβλήματα είναι κοινά σε όλους. Από την άλλη δε νομίζω ότι θα ήταν και πολλοί αυτοί που θα ήθελαν να ακούσουν κάτι για ένα προσωπικό μου πρόβλημα, μια ανασφάλεια. Αυτό που θέλω, είναι να ταξιδεύω με τη μουσική μου και να περνάω μηνύματα μέσω των στίχων.

Οπότε το συγκεκριμένο tempo σύνθεσης θα συνεχιστεί και στο μέλλον για τους  Rotting Christ.

Φυσικά. Δεν ξέρεις πόσο με ευχαριστεί το γεγονός ότι κάποιοι από το εξωτερικό μου λένε ότι δεν ήξεραν ποιος είναι ο Ευριπίδης και τον έμαθαν μέσα από το “Έλθε κυριε”.

Έγραψες πολλά περισσότερα κομμάτια από αυτά που κράτησες εν τέλει για το Rituals. Αλήθεια, όλη αυτή η μουσική που μένει πίσω τι γίνεται;
(γέλια). Δεν ξέρω ούτε εγώ. Είναι κάπου στα αρχεία μου, μένει απλά εκεί που είναι.

Δεν έχει τύχει δηλαδή να χρησιμοποιήσεις κάτι από παλιά αρχεία για νέες ιδέες;
Όχι δεν το κάνω αυτό. Προσπαθώ να γράφω από την αρχή όπως θα είμαι το Διάστημα που θα ξεκινήσω τη σύνθεση.

Πως προέκυψε η διασκευή στο “The Four Horsemen” των Aphrodite’s Child;
Είμαι οπαδός της συγκεκριμένης κυκλοφορίας που τη θεωρώ μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ψυχεδελικές δημιουργίες της εποχής. Συνηθίζουμε οι διασκευές μας να μη προέρχονται από τον χώρο του metal για να μπορούμε να δρούμε ανεξέλεγκτα. Επίσης το concept του συγκεκριμένου κομματιού είναι κοντά στο concept των Rotting Christ.

Σάκη, την τελευταία διετία παρατηρείται το φαινόμενο το Black metal να είναι αρκετά δημοφιλές, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και μάλιστα φτάσαμε στο σημείο να θεωρείται μόδα. Ειδικά μπάντες όπως οι Deafheaven μπαίνουν στα charts σε ολόκληρο τον κόσμο. Ποιες είναι οι σκέψεις σου για αυτό;
Δεν θα το έλεγα μόδα ακριβώς αλλά σίγουρα υπάρχει μια άνθηση, ειδικά με νέες μπάντες που εκφράζουνε πολύ κόσμο. Πολλές παίζουν ωραία μουσική πια, δημιουργούν καταπληκτική ατμόσφαιρα και εν τέλη είναι κάτι διαφορετικό. Το death metal ας πούμε έχει κουράσει. Προσωπικά εμένα δεν μου αρέσει πλέον που όλοι παίζουν τα ίδια και τα ίδια. Το black metal από την άλλη, έχει πόρτες που μπορείς να εξελιχθείς. Αυτό δεν το έχουν άλλα είδη όπως για παράδειγμα το power.

Μπορείς να μου αναφέρεις κάποια μπάντα;
Μου αρέσουν πολύ οι Πολωνοί, Batushka και οι Tribulation. Υπάρχουν πολύ καλές νέες μπάντες που δημιουργούν καλή μουσική. Είμαι σίγουρος πως αν μείνουν πιστοί στον εαυτό τους και έχουν υπομονή θα μπορέσουν να στηρίξουν μουσικά την επόμενη γενιά.

Μιλώντας με αρκετούς οπαδούς του συγκροτήματος, ξέρεις οι περισσότεροι από αυτούς έχουν σχεδόν μια κοινή επιθυμία. Να ηχογραφήσετε ξανά τα δύο πρώτα album της μπάντας με τα σημερινά μέσα και τις δυνατότητες. Ποια είναι η γνώμη σου πάνω σε αυτό;

Δεν θα μου άρεσε κάτι τέτοιο. Κάθε δίσκος είναι ένα ιστορικό αποτύπωμα μιας συγκεκριμένης εποχής. Αν προσπαθήσεις να κάνεις κάτι διαφορετικό μπορεί να πιάσεις νέο κόσμο αλλά χάνεις την ιστορικότητα του δίσκου. Το έχω ακούσει και εγώ πολλές φορές αλλά προς το παρόν δεν κάνω τέτοιες σκέψεις.

Τι ακριβώς είναι το comic που υπάρχει στα σκαριά;

Είναι ένα comic που ετοιμάζει κάποιος Αμερικάνος αλλά δεν μπορώ να σου απαντήσω για το πότε θα είναι έτοιμο. Θα είναι ένα βιβλίο και η ιστορία θα είναι καθαρά πολεμική.

Σάκη το 2015 κατά κοινή ομολογία δεν ήταν καλή χρονιά για τον περισσότερο κόσμο. Οι Rotting Christ βέβαια ολοκλήρωσαν μια πολύ πετυχημένη περιοδεία στην Αμερική και ολοκλήρωσαν το νέο τους album. Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή για σένα τη χρονιά που μας πέρασε;

Το καλοκαίρι ήταν πραγματικά μια πολύ δύσκολη εποχή. Είναι πολύ δύσκολο να συνθέτεις, να προσπαθείς να βρεις έμπνευση και να βλέπεις όλα αυτά να συμβαίνουν γύρω σου, τόσο δύσκολες καταστάσεις. Δεν μπορείς να είσαι καλά με τον εαυτό σου, όπως και να έχει. Πάλεψα πάρα πολύ, σε σημείο να πάθω νευρώσεις γιατί έπρεπε να νικήσω τον εαυτό μου. Πως μπορείς να ταξιδέψεις εσύ ενώ υπάρχει τόση μιζέρια δίπλα σου; Ήταν ίσως η πιο δύσκολη χρονιά από τότε που θυμάμαι την μπάντα. Ελπίζω το αποτέλεσμα να με δικαιώσει.

ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΑΝΗΣ
Υπεύθυνος Σύνταξης

Ο Σάββας Στανής μεγάλωσε στην Κομοτηνή και είναι δημιουργός του επίσημου ελληνικού FC των Dream Theater, βραβευμένο από τη Warner music και την ifpi για τις πωλήσεις του συγκροτήματος στην Ελλάδα. Έχει περάσει από τα μουσικά περιοδικά Rock On και Rock Hard ενώ βρέθηκε πίσω από την κονσόλα του Atlantis 105,2. Λατρεύει το φαγητό με αδυναμία στα burger και ζει με την ελπίδα ότι κάποια μέρα θα γνωρίσει από κοντά τον Antony Bourdain.

2 Σχόλια to: Συνέντευξη Rotting Christ: «Με ικανοποιεί που πολύς κόσμος μαθαίνει τον Ευρυπίδη μέσα από τους Rotting Christ»