Το Λάθος. Policy In The Making

Πως οδηγούμαστε σε νέες πολιτικές; Έχετε αναρωτηθεί ποτέ; Και αν ναι, τι σχέση έχει η αποτελεσματική και έγκαιρη διαδικασία γένεσης πολιτικών, σε σχέση με αυτά που βλέπουμε σε αυτή τη χώρα;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στο πέρασμα των αιώνων η ανθρωπότητα κατάφερε να εξελίξει κάποια πολιτικά συστήματα όπως η δημοκρατία που με συγκεκριμένους μηχανισμούς παράγουν πολιτική. Ποιοι είναι αυτοί οι μηχανισμοί;

– Ανάλυση του μελλοντικού περιβάλλοντος. Πως; με μια λεπτομερή προσπάθεια ανάλυσης του τι μέλλει γενέσθαι μέσα από την προβολή του τρόπου προσαρμογής των συστημάτων στα οποία ο πολιτικός και η κοινωνία ενεργεί. Βασικό μέλημα εδώ είναι είτε να υπολογισθούν όσο το δυνατό καλύτερα οι κίνδυνοι και τα ρίσκα, είτε του να μην παρθούν πολιτικές αποφάσεις, είτε να μην συγκεκριμενοποιηθούν πολιτικές που θα οδηγήσουν σε σωτήριες πράξεις για την κοινωνία.

– Αξιοποίηση της πρότερης γνώσης. Οι παλαιότερες πολιτικές είχαν κάποια αποτελέσματα. Είτε θετικά είτε αρνητικά. Οι σύγχρονες πολιτικές που αξιοποιούν αυτή την εμπειρία το πράττουν μέσα από συσσωρευμένα κοινωνικά πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές που εκφράζονται με τη μορφή νόμων ή θεσμών με γνώμονα το μέγιστο ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟ αποτέλεσμα για το σύνολο της κοινωνίας.

– Αξιοποίηση της γνώσης που παράγεται τώρα. Οι σύγχρονες πολίτικες αντλούν έμπνευση από την τωρινή παραγωγή γνώσης και επιφέρουν τις αλλαγές αυτές στους νόμους και τους θεσμούς που θα διευκολύνουν την δημιουργία αξίας και ευμάρειας, θα βελτιώσουν τη ζωή μας, θα αυξήσουν την ασφάλεια και την ελευθερία του καθενός από εμάς, και ομορφύνουν την καθημερινότητα μας. Οι όροι με τους οποίους αξιοποιείται η τωρινή (και η πιθανή μελλοντική γνώση) καθορίζονται από την κατανόηση της πολυπλοκότητας, την επιστημονική επάρκεια, και την εξελικτική δομή των κοινωνιών.

– Προσαρμογή των πολιτικών στην σύγχρονη ζωή με το βλέμμα στο μέλλον. Μια πολιτική ιδέα μπορεί να ακούγεται καλή αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά η εφαρμογή της μπορεί να έχει μη θεμιτά αποτελέσματα. Εδώ λοιπόν απαιτείται προσαρμογή της ιδέας στην πρόσκαιρη αλήθεια. Αυτό σημαίνει ότι, καθώς η αλήθεια είναι μεταβλητή στο χρόνο (νέες αλήθειες ανακαλύπτονται καθημερινά), τα πολύπλοκα συστήματα μέσα στα οποία θα εφαρμοστεί η πολιτική ιδέα θα πρέπει να την δεχθούν και για να συμβεί αυτό, θα πρέπει η πολιτική ιδέα να δουλεύει τουλάχιστον στην πρόσκαιρη αλήθεια. Το μεγάλο οικονομικό πρόβλημα που έρχεται και θα το βρούμε μπροστά μας είναι η επιπτώσεις της τεχνολογίας στην εργασία.

Οι θέσεις εργασίας που θα χαθούν στα επόμενα 10-20 χρόνια όπως λέει στο βιβλίο του «Homo Deus» o συγγραφέας Γιουβάλ Νοα Χαράρι θα οφείλονται σε αυτό, και εκεί ποια θα είναι η πολιτική; Όπως συνεχίζει, εάν παραδεχθούμε ότι η σωστή πολιτική για την Αμερική λόγου χάρη είναι να χτίζει τοίχο στα σύνορα με το Μεξικό, θεωρώντας ότι οι Μεξικανοί «κλέβουν» τις δουλείες τότε μόλις ο «εχθρός» κατονομαστεί ως η Silicon Valley το τείχος θα πρέπει να χτιστεί εκεί!!! έτσι καταλαβαίνουμε ότι μια πολιτική όπως το χτίσιμο τείχους είναι χωρίς καμία αξία και δεν μπορεί να προσαρμοστεί στην αλήθεια ακόμα και την πρόσκαιρη!

Όσο γράφω αυτές τις γραμμές αρχίζει και με πιάνει απελπισία σκεφτόμενος ταυτόχρονα την ελληνική πραγματικότητα. Που είναι το ΛΑΘΟΣ σε σχέση με τα παραπάνω; Παντού! Γιατί τίποτε από τα παραπάνω δεν έχει, όχι απλά εφαρμογή, αλλά ακόμα και ως ύπαρξη σαν σκέψη στα κεφάλια των κυβερνητών διαχρονικά. Η ανάλυση τους περιορίζεται, μόλις γίνει η στραβή, στο «Δεν φταίω εγώ, έτσι τα παραλάβαμε». Η ανικανότητα στο να παράξουν έστω και μικρές πολιτικές λύσεις είναι απίστευτη. Η τραγωδία στη Μάνδρα Αττικής το κατέδειξε με πολύ σαφή τρόπο. Κατά τον Πρωθυπουργό φταίει η κλιματική αλλαγή, τη στιγμή που, ας πούμε ότι παραβλέπουμε όλα τα άλλα που θα μπορούσαν να έχουν γίνει, ο ίδιος δεν προωθεί καμία πολιτική που να μειώνει τις επιπτώσεις όπως η μεταστροφή σε ΑΠΕ και το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ!.

Ο Άρης Τσιγκρής θεωρεί ότι η αλλαγή (μικρή η μεγάλη) δίνει σκοπό στη ζωή, είναι σύμφωνη με την φύση μας και επιτρέπει στον καθένα μας να ανακαλύπτει νέες πτυχές του χαρακτήρα του. Πιστεύει ότι η τεχνολογία και η καινοτομία είναι ο δρόμος για περισσότερη δημοκρατία αν βαδίσει side by side με την ηθικό-αισθητική εξέλιξη, έτσι θα μας επιτρέψει να απολαύσουμε τις δημιουργίες στην μουσική, τον λόγο και την γραφή. Πρέπει όμως να μάθουμε περισσότερα από όσα ξέρουμε τώρα για να φτιάξουμε αυτή τον τρόπο απόκτησης της.