Το heavy metal στο Ισλάμ και η διαμάχη μεταξύ Roger Waters και Radiohead

ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΑΝΗΣ
Posted on Οκτώβριος 02, 2017, 11:54 πμ
32 secs

Ο Mark Andrew Le Vine είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο Irvine της Καλιφόρνια και διδάσκει σύγχρονη ιστορία της Μέσης Ανατολής. Επίσης είναι ο συγγραφέας του βιβλίου Heavy Metal Islam το οποίο γράφτηκε μετά από μακροχρόνια έρευνα που διενήργησε ο ίδιος σε πολλές μουσουλμανικές χώρες. To rockyourlife.gr τον εντόπισε και προσπάθησε να μάθει όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες για δυο φαινομενικά διαφορετικούς κόσμους αλλά και για τη διαμάχη που επικρατεί ανάμεσα σε καλλιτέχνες με αφορμή τις συναυλίες κάποιων από αυτών στο Ισραήλ.

Το Ισλάμ και το heavy metal είναι δυο κόσμοι που δύσκολα συνδυάζονται. Από την έρευνα που έχετε κάνει πόσο δύσκολο είναι να δημιουργηθεί μια τέτοιου είδους μπάντα σε μια μουσουλμανική χώρα;
Για να είμαι ειλικρινής νομίζω ότι η ερώτηση σου είναι λίγο λανθασμένη. Ο συνδυασμός του heavy metal και του Ισλάμ είναι προβληματικός για ορισμένους ανθρώπους. Το heavy metal είναι πολύ δημοφιλές στον μουσουλμανικό κόσμο, γεγονός που δείχνει ότι συνδυάζονται εύκολα. Για να απαντήσω όμως άμεσα στην ερώτηση, νομίζω ότι είναι τόσο δύσκολο  όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Βέβαια υπάρχουν μέρη όπως η Σαουδική Αραβία ίσως και το Αφγανιστάν όπου πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός. Γενικότερα όμως εκτός από τη Σαουδική Αραβία είναι ελάχιστα τα μέρη στον κόσμο που το heavy metal διώκεται ποινικά. Εγώ, εντυπωσιάστηκα πρόσφατα από μια μπάντα που δημιούργησαν μερικά κορίτσια από την Ινδονησία πράγμα που δείχνει ότι και η γυναίκες πλέον μπορούν να ασχοληθούν με τη σκληρή μουσική σε μια μουσουλμανική χώρα ή ακόμα και στον δυτικό κόσμο μέσα σε μια μουσουλμανική κοινότητα. Φυσικά το να σχηματίσουν μια heavy metal μπάντα γυναίκες στη Σαουδική Αραβία και να παίξουν ζωντανά θα ήταν αδιανόητο. Έχω ακούσει για κάποιες που ανήκουν στην υψηλή ή και μεσαία τάξη που παίζουν heavy metal στο γκαράζ των σπιτιών τους αλλά μέχρι εκεί. Τα τελευταία χρόνια εκεί, τα ανδρικά συγκροτήματα έχουν την ευκαιρία να εμφανιστούν ζωντανά σε κλειστές αίθουσες ξενοδοχείων αλλά τίποτα περισσότερο. Πάντως για να γνωρίζεις, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Αίγυπτος, το Ντουμπάι, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο, η Τυνησία και ο Λίβανος έχουν πολύ αξιόλογες σκηνές και μάλιστα πολλές μπάντες έχουν υπογράψει σε εταιρίες του δυτικού κόσμου.

Φυσικά το να σχηματίσουν μια heavy metal μπάντα γυναίκες στη Σαουδική Αραβία και να παίξουν ζωντανά θα ήταν αδιανόητο. Έχω ακούσει για κάποιες που ανήκουν στην υψηλή ή και μεσαία τάξη που παίζουν heavy metal στο γκαράζ των σπιτιών τους αλλά μέχρι εκεί.

Το να ακούει κανείς heavy metal σε χώρες που εφαρμόζεται η Σαρία (ισλαμικός θρησκευτικός κώδικας διαβίωσης) σε κάνει αιρετικό;
Εξαρτάται. Πολλές από αυτές της χώρες είχαν μια φοβία προς τον σατανισμό τη δεκαετία του 90 και του 2000 αλλά ποτέ δεν υπήρξε ουσιαστική καταδίκη της μουσικής. Σίγουρα υπάρχουν πολλοί βασικοί πολιτικοί αξιωματούχοι σε θέσεις κλειδιά που θέλουν να κάνουν το heavy metal αιρετικό αλλά μέχρι σήμερα δεν έχω δει κάποιο κράτος να έχουν υιοθετήσει κάτι τέτοιο ως επίσημη πολιτική την τελευταία δεκαετία.

Στον δυτικό κόσμο το να βλέπει κανείς αντιχριστιανικές μπάντες είναι κάτι αρκετά συνηθισμένο. Αντιλαμβάνομαι το να έχεις μια αντι-μουσουλμανική μπάντα σε μια Ισλαμική χώρα είναι αρκετά επικίνδυνο αλλά το να έχεις μια αντι-χριστιανική μπάντα στον μουσουλμανικό κόσμο δεν θα έδινε ένα καλό άλλοθι σε όλους όσους ασχολούνται με το heavy metal;
Το βέβαιο είναι ότι υπάρχουν αρκετοί μουσικοί στις μουσουλμανικές χώρες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν το αντίστοιχο με τους «σατανιστές» ή τους αντί-χριστιανούς που είναι δημοφιλείς στις Σκανδιναβικές χώρες. Νομίζω ότι το πιο σημαντικό συγκρότημα αυτού του είδους είναι οι Arthemith από το Ιράν αν και δεν είναι σατανιστές αλλά ούτε ιδιαίτερα επικριτικοί στον μουσουλμανισμό. Απ’ ότι ξέρω υπάρχουν μερικές μπάντες στην Άπω Ανατολή που επικρίνουν ρητά το Ισλάμ αλλά προσπαθούν όσο το δυνατόν να μην αποκαλύπτουν ποιοι πραγματικά είναι.

Είναι αλήθεια ότι στη Σαουδική Αραβία τα heavy metal shows απαγορεύονται;
Αν κάνεις μια πρόχειρη αναζήτηση στο YouTube θα βρεις πολλά live συγκροτημάτων στη Σαουδική Αραβία. Βέβαια είναι πάντοτε σε ξενοδοχεία, πρεσβείες δυτικών χωρών ή μέσα σε σπίτια. Φυσικά το κοινό είναι αποκλειστικά άνδρες. Στις περισσότερες όμως μουσουλμανικές χώρες μπορείς να συναντήσεις διάσπαρτα και γυναίκες μέσα στο κοινό αλλά σχεδόν όλες φοράνε μαντήλα. Κάπου εδώ θα πρέπει να επισημάνω ότι καλό είναι να μην είμαστε προκατειλημμένοι γι’ αυτά που συμβαίνουν στις μουσουλμανικές χώρες. Τις περισσότερες φορές τα πράγματα εκεί είναι πολύ διαφορετικά από αυτά που έχουμε ακούσει.

Το προηγούμενο διάστημα υπήρξε μια έντονη διαμάχη μεταξύ του Roger Waters και των Radiohead σχετικά με τη συναυλία των τελευταίων στο Ισραήλ. Ποιο βλέπεις να είναι το πραγματικό πρόβλημα εκεί;
Το πρόβλημα είναι ότι οι Radiohead είναι μεγάλοι υποκριτές. Υποστηρίζω την άποψη του Waters και είμαι ευτυχισμένος που ανήκω και εγώ σε αυτούς  που διαφωνούν με τους Radiohead. Η προσπάθεια τους να υποστηρίξουν τη συναυλία τους στο Ισραήλ ήταν γεμάτη άγνοια και ανακρίβειες. Η παραπληροφόρηση που έκαναν στο κοινό ήταν καλυμμένη από μια δήθεν βαθιά γνώση του θέματος αλλά στην πραγματικότητα όλο αυτό έγινε επειδή ένα από τα μέλη τους είναι παντρεμένος με μια ισραηλινή.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η μουσική ενώνει τους ανθρώπους. Οι οπαδοί των Radiohead υποστηρίζουν ότι η μουσική δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για πολιτικές σκοπιμότητες. Ποια είναι η δική σου γνώμη;
Φυσικά ο καθένας δικαιούται να λέει ότι θέλει αλλά μια τέτοια άποψη δείχνει βαθιά άγνοια της ιστορίας της μουσικής αλλά και τις πολιτικής. Όποιος υποστηρίζει κάτι τέτοιο προφανώς δεν έχει ακούσει τίποτα για το Woodstock ή για τον ρόλο της μουσικής στο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες καθώς και τα αντι-σοβιετικά κινήματα από την Τσεχοσλοβακία μέχρι και μέσα στη Σοβιετική Ένωση ανεξαρτήτως του ρόλου της στην Αραβική άνοιξη. Είναι εμφανές ότι η μουσική είναι πολύ πιο «βαθιά» και με ξεχωριστό νόημα όταν γεννιέται στη μέση των πολιτικών συγκρούσεων. Θυμηθείτε απλά ότι η Γκουέρνικα του Πικάσο έπρεπε να καλύπτεται όταν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ερχόταν στον ΟΗΕ για να πουν τους λόγους που ήθελαν να επιχειρήσουν κατά του Ιράκ. Αν ένας πίνακας κατά του πολέμου μετά από εκατό χρόνια παραμένει τόσο ισχυρός που οι σημερινοί ηγέτες δεν έχουν το θάρρος να στέκονται μπροστά του, καταλαβαίνει κανείς πόσο ισχυρή είναι η τέχνη.

Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες τρομοκρατικών επιθέσεων σε μουσικές συναυλίες. Πιστεύεις ότι απλά επιλέγονται στόχοι που συγκεντρώνουν πολύ κόσμο ή υπάρχει ένα είδος στοχοποίησης της μουσικής του δυτικού κόσμου;
Νομίζω ότι είναι και τα δύο. Έχουν επιχειρήσει να επιτεθούν και σε ποδοσφαιρικούς αγώνες. Κατά γενική ομολογία όμως το rock συμβολίζει τη Δύση με έναν πολύ μοναδικό πολιτισμικό τρόπο και από τη στιγμή που ο Isis προσπαθεί να επιτεθεί στην καρδιά του Δυτικού πολιτισμού ως μέρος του θρησκευτικού πολέμου, δεν θα μπορούσε να βρει καλύτερο στόχο από μια rock συναυλία. Αλλά και πάλι το γεγονός ότι γίνονται τόσες πολλές συναυλίες και φεστιβάλ σε χώρες του μουσουλμανικού κόσμου, μας θυμίζει ότι δεν πρόκειται για έναν πόλεμο μεταξύ του Ισλάμ και της Δύσης αλλά για φανατισμό και συμβολισμό.

Απ’ ότι ξέρω είσαι και μουσικός. Ποια είναι η γνώμη σου για τις συγκεκριμένες επιθέσεις και πως πιστεύεις μπορεί ο φόβος να ξεπεραστεί;
Υπάρχουν πολλοί τρόποι που πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα. Το πρώτο είναι βέβαια να αναπτύξουμε καλύτερη ασφάλεια για να αποτραπούν όσο το δυνατόν τέτοιου είδους επιθέσεις. Βέβαια και αυτό μπορεί να φτάσει μέχρι ενός σημείο μιας και τα υπερβολικά μέτρα ασφάλειας μπορεί να περιορίσουν τις ατομικές μας ελευθερίες, αποτρέποντας μας να ζήσουμε μια κανονική ζωή. Από την άλλη πλευρά βέβαια, όσον αφορά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όσο η Δύση εμπλέκεται  βαθιά στην υποστήριξη διεφθαρμένων καθεστώτων σε διάφορα μέρη του πλανήτη, με πολλούς από αυτούς να χρησιμοποιούν μορφές του Ισλάμ για να δικαιολογήσουν την κυριαρχία τους , αυτό το είδος βίας είναι αναπόφευκτο. Δεν το δικαιολογεί αλλά σίγουρα μας βοηθά να το καταλάβουμε. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις πηγές των συνθηκών που καθιστούν την τρομοκρατία αναπόφευκτη. Θυμάμαι τη δήλωση του George Bush ότι οι μουσουλμάνοι μισούν τις ελευθερίες μας. Στην πραγματικότητα μισούν τις πολιτικές μας και έρχονται στη συνέχεια να απορρίψουν τις πολιτιστικές πρακτικές που συνδέουμε με αυτές τις πολιτικές. Όπως όμως συμβαίνει με όλα τα άλλα στη ζωή, η αλλαγή αρχίζει από το σπίτι.

ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΑΝΗΣ
Υπεύθυνος Σύνταξης

Ο Σάββας Στανής μεγάλωσε στην Κομοτηνή και είναι δημιουργός του επίσημου ελληνικού FC των Dream Theater, βραβευμένο από τη Warner music και την ifpi για τις πωλήσεις του συγκροτήματος στην Ελλάδα. Έχει περάσει από τα μουσικά περιοδικά Rock On και Rock Hard ενώ βρέθηκε πίσω από την κονσόλα του Atlantis 105,2. Λατρεύει το φαγητό με αδυναμία στα burger και ζει με την ελπίδα ότι κάποια μέρα θα γνωρίσει από κοντά τον Antony Bourdain.