Posted On 5 Σεπτεμβρίου 2016 By In ΒΙΒΛΙΟ, Χωρίς κατηγορία With 472 Views

Θανάσης Βέμπος: Σχήμα Πρωθύστερο

Ο χρόνος, η σύμπτωση, η υποκειμενικότητα, είναι θέματα που μπλέκονται σαν ιστός αράχνης και σε τραβάνε όλο και πιο βαθιά, στο νέο βιβλίο του Θανάση Βέμπου.

sximaprothisterobookΞεκινώντας από μερικές απλές παρατηρήσεις για την ερμηνεία εικόνων, με βάση την εποχή στην οποία θα γίνει η χρονική παρατήρηση και το γενικότερο κλίμα, που θα επηρεάσει τελικά το αποτέλεσμα (ενδιαφέρον το παράδειγμα του «αστροναύτη του Παλένκε « που τελικά με καθαρά αρχαιολογικά κριτήρια είναι μία επιτύμβια πλάκα του βασιλιά Πακάλ, που αν την δούμε ως είθισται κάθετα σύμφωνα με την συνήθεια των Μάγια, δεν περιέχει καμία αναφορά σε μηχανικά μέσα και ταξίδια στο διάστημα». Ακολουθούν μερικά ακόμη εντυπωσιακά παραδείγματα, για την ερμηνεία εικόνων, με τα μάτια της εποχής μας ,αλλά και την «πραγματική» ματιά, απαλλαγμένη από τα «θέλω» του εν δυνάμει «ερευνητή» . Ο Βέμπος μας μυεί σε αυτό που ορίζει ως Συναινετική πραγματικότητα. Εκεί που ανακαλύπτουμε ότι ο χρόνος και οι τρεις διαστάσεις μπορούν να λειτουργήσουν περιοριστικά για την αντίληψη των δεδομένων, της πραγματικότητας και ότι η ατέλεια του ανθρώπου, είναι αυτή που οδηγεί στην αδυναμία να ερμηνεύσουμε τον πραγματικό κόσμο.

Μέσα από μια συλλογιστική, γραμμική και ταυτόχρονα παράλληλη (οξύμωρο σχήμα, αλλά αληθινό στην περίπτωση του…), ο Βέμπος αναφέρεται σε δεδομένα, που αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τις συμπτώσεις, πχ τα κλειδιά που χάνονται και βρίσκονται, γιατί η έλλειψη προσοχής μας δεν τα είχε κάνει ορατά από την αρχή. Μιλά για μια πραγματικότητα στην οποία εμείς οι ίδιοι με τα θέλω μας, παίζουμε ρόλο στη διαμόρφωση της και σε ένα χρόνο, οχι γραμμικό με την κλασική έννοια. Ο χρόνος, ως κάτι μη γραμμικό, όπως το εννοούμε με βάση την επικρατούσα θεωρία. Μια προσέγγιση του, σαν ένα πολύ διπλωμένο χαρτί , που το διαπερνά ένα βέλος. Αν ανοίξεις μετά το χαρτί, η ίδια τρύπα, θα έχει σημαδέψει όλες τις στρώσεις του χαρτιού. Τα σημεία της οπής αποτελούν το χωροχρονικό γίγνεσθαι …

Από την έννοια της προσέγγισης του τυχαίου και του χρονικά μεταβλητού, προχωρά σε μια θεώρηση της σημερινής Ελληνικής πραγματικότητας, ως συνόλου χρονικών μεταβολών και δημιουργίας ενός μέλλοντος, ελεγχόμενο εν μέρει από δικές μας «προβλέψεις», συλλογικά «θέλω». Γίνεται αναφορά σε μια πραγματικότητα που αποτελεί δημιούργημα μας, ένα μέλλον, που υπό συνθήκες γίνεται παρόν, σε αντίθεση με την επικρατούσα «Συναινετική πραγματικότητα» που έχει προκύψει από τη συλλογική πίστη και γνώση του περιβάλλοντα κόσμου»…στην οποία υπάρχουν «γκρίζες ζώνες». Σημεία στα οποία οι φυσικοί νόμοι τελούν υπό αίρεση…στα οποία εκδηλώνονται τα λεγόμενα Οριακά φαινόμενα).

«Μια πραγματικότητα στην οποία, φαινόμενα όπως η πρόγνωση ή ακόμα και οι αναμνήσεις από προηγούμενες ζωές, φαντάζουν παράδοξα και παράλογα, επειδή η καθημερινή συνείδηση είναι αλυσοδεμένη στην μονοδιάστατη αντίληψη του χρόνου (Θ.Βέμπος Το σχήμα πρωθύστερο σελ 152. Η αλλαγή της σημασίας των εννοιών και της γλώσσας, με την πάροδο του χρόνου, σηματοδοτεί και τις αντίστοιχες αλλαγές στην αντίληψη μας για το ίδιο το παρελθόν που ζήσαμε, ως εμπειρία αλλά και το μέλλον, που έγινε παρόν. Σημειολογικά, πράγματα παύουν να έχουν την ίδια έννοια και ο κορμός της συλλογικής συνείδησης, «αλλοιώνεται» από την ερμηνεία με νέους τρόπους και λεξιλόγια, εννοιών, που καθιερώθηκαν, για να αναδιαρθρωθούν μέσα στο πέρασμα του χρόνου και να επανέλθουν ακόμη και με νέες σημασίες. Το μέλλον και το παρελθόν ξαναγράφονται, από εμάς τους ίδιους, αλλοιώνοντας ακόμη και την δύναμη γεγονότων, τα οποία ζήσαμε ή λάβαμε μέρος, στο πέρασμα του γραμμικού χρόνου. Η αναφορά του στο βιβλίο του «Επέτειος» του 1996, για την διάλυση της ΕΣΣΔ, αλλά και στο διήγημα «δώστε τα data στον λαό» του 1993 για το θέμα του προσφυγικού και της Τουρκίας αλλά και στο εναλλακτικό «Πλατεία Λένιν, Πρώην Συντάγματος» του Δημήτρη Φύσσα, για μια Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ελλάδας μετά τον ΒΠΠ, μόνο ως σενάρια επιστημονικής φαντασίας δεν διαβάζονται.»Πρόβλεψη» ή ένα μέλλον, που απλά δεν είχε δημιουργηθεί, μέχρι να το ωριμάσουμε εμείς? Οι υπεύθυνοι για την δημιουργία του δηλαδή. Απλά με τον δικό του πρωτότυπο και στηριγμένο στην παρατήρηση τρόπο, δίνει μια δυνατή άποψη, για την εναλλακτική πραγματικότητα και πώς αυτή μετατρέπεται σε μέλλον, με την δική μας παρέμβαση, εν γνώσει ή εν «αγνοία» μας τυπικά.

Ο Βέμπος προσεγγίζει την Ελληνική πραγματικότητα σαν ένα φαινόμενο φυσικής με την κρίσιμη μάζα να οδηγεί σε μεταβολές από τη αστάθεια στην ταλάντωση. Παρομοιάζει την Ελληνική πραγματικότητα, «Από τον Σεπτέμβριο του 2015 ,η Ελληνική κοινωνία περιήλθε πλέον σε μια κατάσταση η οποία μπορεί να ονομαστεί κατάσταση Συλλογικής ΑΑΑΑ (Αγνωσία, Αφασία, Αλαλία ,Αμνησία)». Μια κατάσταση στην οποία αυτή τη στιγμή η ίδια η χώρα βρίσκεται στο επίπεδο του κβαντικού άλματος, σε μια ταλάντωση, χωρίς να γνωρίζει αν θα είναι στο ναδίρ ή στο ζενίθ της τροχιάς και πότε θα εξέλθει. Υπεύθυνοι για αυτή την κατάσταση είναι τα ΜΜΕ.» Όταν υπάρξει μαζική και ευρεία κβαντική μεταβολή της Συναίνεσης τότε παρελθόν ,παρόν και μέλλον τροποποιούνται εξίσου» (σελ 197)
Η μεταβολή είναι συνάρτηση, της ομαδικής ενσυναίσθησης, τα θέλω που προβάλλονται σε ένα μέλλον που αποτελεί τμήμα του παρόντος μας, και προβολή ταυτόχρονα της σκέψης μας, που υλοποιείται σε μικρές φυσαλίδες ,στις οποίες είμαστε υπεύθυνοι εμείς για την δημιουργία τους.

Το «Σχήμα Πρωθύστερο» είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται εύκολα, αλλά η κάθε σελίδα του έχει πολλαπλές αναγνώσεις, και η σύνδεση απαιτεί προσωπικό χρόνο και προσπάθεια. Ο Θανάσης Βέμπος δεν ενδιαφέρεται για τους φίλους της εύκολης ανάγνωσης, τους συνωμοσιολόγους και τους νοσταλγούς των ουράνιων αρμάτων. Συμπεραίνει, μέσα από θεωρήματα που αν και όλοι έχουμε σκεφτεί, λίγοι έχουμε συνδυάσει με το πρακτικό τμήμα τους και καταλήγει σε συμπεράσματα, τόσο αληθοφανή ή ρεαλιστικά, ανάλογα με ποια πλευρά του φράκτη, θα διαλέξετε να κάτσετε, που καθηλώνουν. Ο χρόνος ως έννοια, αποτελεί τον πυρήνα, αυτού του βιβλίου του, που πραγματικά θα αξίζει κάθε στιγμή του δικού σας χρόνου, για τις πολλαπλές αναγνώσεις που θα απαιτήσει. Πρόκειται για ένα βιβλίο στοχασμό, κλειδί σε νέα ερωτήματα, που αποκαλύπτει ότι το τυχαίο και η σύμπτωση, τελικά κανοναρχούνται από μια πραγματικότητα, που η αδυναμία του ανθρώπου ως είδος να συλλάβει δεν παύει να του επιτρέπει να την δημιουργεί. Μια έρευνα για το σήμερα που ζούμε, ως δημιούργημα μας και όχι ως μια τυχαία συρραφή γεγονότων, στα οποία εμείς είμαστε υποκείμενοι και παρατηρητές.

Αν θεωρείτε ότι η επιστημονική φαντασία αλλά και το φανταστικό στην επιστήμη, μπορούν να ανοίξουν νέους δρόμους, με ορθολογικά επιχειρήματα αξίζει να βυθιστείτε στην απόλαυση της ανάγνωσης του… Να είστε σίγουροι, ότι τα ερωτήματα που θα έχετε μετά το τέλος της ανάγνωσης, θα είναι πολλαπλά και πολύ πιο ενδιαφέροντα από όσα ξεκινήσατε, με αφορμή τον τίτλο και την «θεματολογία» του βιβλίου.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΠΑΣΜΠΑΓΙΑΝΝΗΣ

Γεννημένος τo 1968, ο Στέλιος Μπασμπαγιάννης, διαφωνεί με όλους. Όσους έχουν άποψη ,που δεν είναι η δική του και όσους δεν έχουν, γιατί δεν ασπάζονται τη δική του. Ασχολείται εδώ και χρόνια με την τέχνη της προώθησης θεραπευτικών ουσιών. Παράλληλα ασχολείται με την ευγενή τέχνη της μουσικής, ως συντάκτης σε διάφορα μέσα από το 1986. Το βιβλίο είναι η άλλη του μεγάλη αγάπη, που του επιτρέπει το ταξίδι ακόμη και ελλείψει χρημάτων. Πολιτικά ακραίος αντιπαθεί τη διαφθορά της αστικής δημοκρατίας, τον λαϊκισμό των Ελλήνων και τον υποκριτικό χαρακτήρα τους. Αν ήταν ζώο (κάποιοι λένε ότι είναι ) θα ήταν λύκος.