Τι σημαίνει υπερήρωας λοιπόν; Μόνο ο Stan Lee μπορεί να δώσει την απάντηση

ΆΝΤΑ ΛΕΙΒΑΔΑ
Posted on Νοέμβριος 18, 2018, 8:24 πμ
48 secs

Το όνομα του Stan Lee είναι ουσιαστικά συνώνυμο της λέξης υπερήρωας. Δημιούργησε πολλούς από τους αγαπημένους υπερήρωες όλων μας όλα αυτά τα χρόνια που υπήρξε ο νούμερο 1 δημιουργικός ηγέτης της Marvel. Hulk, Fantastic 4, Thor, Spider-Man, X-men, Iron Man είναι μερικοί μόνο από την πραγματική εμπροσθοφυλακή υπερηρώων που δημιούργησε. Πέρα από τα δυναμικά ονόματα, τις πολύχρωμες στολές και τις φανταστικές υπερδυνάμεις ο Stan Lee κέντησε τους ήρωές του με ένα σπάνιο ψυχολογικό ρεαλισμό και χιούμορ που έκανε την ταύτιση μεταξύ φανταστικού ήρωα και αναγνώστη ή θεατή άμεση και αναπόφευκτη. Πολλά ειπώθηκαν αυτές τις μέρες για τον αξέχαστο δημιουργό που απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών ενώ έφτιαχνε ακόμα έναν υπερήρωα τον Dirt Man σε συνεργασία με την κόρη του. Αναλύσεις για τους χαρακτήρες του, τις δημιουργικές επιλογές του, τα κλασσικά πια cameo του, τι μπορούσε να κάνει καλύτερα, τους πιο δημοφιλείς χαρακτήρες του, τους λιγότερο δημοφιλείς και ούτω καθεξής. Τί όμως όριζε ο Stan Leeως υπερήρωα και ποιος ήταν ο αγαπημένος του; Τί έλεγε ο ίδιος για τους ήρωες του όπως προκύπτει από μία έκθεση που έγραψε για το βιβλίο του ψυχολόγου Robin Rosenberg και του ακαδημαϊκού comic Peter Coogan με τίτλο What is a Superhero;

Τι σημαίνει υπερήρωας λοιπόν;

«Πρέπει να κάνει ηρωικές πράξεις με τρόπο που ένας κανονικός άνθρωπος δε θα μπορούσε να τις κάνει» λέει ο Stan Lee. Σύμφωνα με τον ίδιο ένας σουπερήρωας πρέπει να έχει μία δύναμη την οποία δεν μπορεί να έχει κανένας κανονικός άνθρωπος και να τη χρησιμοποιεί για να κάνει ηρωικές και καλές πράξεις. Συνεχίζει λέγοντας «το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι όταν δημιουργώ ένα χαρακτήρα είναι τι δύναμη να του δώσω. Γιατί αυτή η δύναμη ξεχωρίζει ένα χαρακτήρα από έναν απλό αστυνομικό που πολεμάει τους κακούς και τον αναγάγει σε υπερήρωα. Έτσι θα φτιάξω κάποιον που μπορεί να εκτοξεύει μπάλες φωτιάς και να πετάει, που μπορεί να αναρριχάται στους τοίχους πετώντας ιστούς αράχνης. Αυτόματα αυτοί οι χαρακτήρες γίνονται υπερήρωες». Άρα ίσως ο αγαπημένος του σουπερήρωας να είναι ο Spider-Man.

Όπως και να έχει o Lee επιμένει πως δεν υπάρχει συνταγή για τον κάθε υπερήρωα. «Όταν έφτιαχνα τον Iron Man για παράδειγμα ήξερα πως ήθελα έναν ήρωα σε ατσάλινη στολή και έτσι ήρθε η υπερδύναμη. Με το Spiderman ήξερα πως ήθελα δυνάμεις σαν της αράχνης και έτσι ήρθαν το όνομα και η στολή. Δεν έχει σημασία από τι θα ξεκινήσεις. Αυτό που μετράει είναι να σταθείς τυχερός και να μαντέψεις αυτό που θα πουλήσει». Ή μήπως ο Iron Man είναι ο αγαπημένος του;

Ο θεατής ή αναγνώστης πρέπει να πιστεύει πως ο ήρωας δεν πρόκειται να τη γλιτώσει αυτή τη φορά. Για αυτό πολλές φορές οι κακοί πρέπει να είναι δυνατότεροι και ίσως με μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους υπερήρωες.

Στην ίδια έκθεση μιλώντας για τα alter ego των ηρώων του λέει πως δεν χρειάζεται να υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα στις υπερδυνάμεις του ήρωα και στο alter ego του. «Όταν φτιάξαμε τους Fantastic Four ήξερα πως τους ήθελα να έχουν διαφορετικές δυνάμεις. O Reed είναι εγκεφαλικά λαμπρός και ευλύγιστος ενώ ο Johnny είναι θερμοκέφαλος και ο Ben βαρύς ενώ η Sue είναι σαν συρρικνωμένο λουλούδι. Θα μπορούσα να την έχω κάνει να μιλάει με δύσκολες λέξεις, ή να έκανα τον Ben τον διανοούμενο και να είχα κάνει το Reed ευέξαπτο. Οι προσωπικότητες τους δε χρειάζεται να ταιριάζουν με τις δυνάμεις τους. Το ότι αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των Fantastic 4 είναι καθαρά τυχαίο και έχει να κάνει με το τι δούλευε σωστά τότε. Θα μπορούσε να έχει γίνει εντελώς διαφορετικά με την ίδια επιτυχία σε άλλη στιγμή». Μάλλον οι Fantastic 4 ήταν οι αγαπημένοι του…

Το να φτιάχνεις υπερήρωες για επάγγελμα έχει και τις δυσκολίες του. Η μεγαλύτερη σύμφωνα με το Lee έχει να κάνει με το ότι χρειάζεσαι και τον αντίστοιχο κακό, κάποιο με ανάλογες ή μεγαλύτερες υπερδυνάμεις που θα δώσει στον ήρωα ένα επάξιο αντίπαλο και στην ιστορία μεγαλύτερο ενδιαφέρον. «Ο θεατής ή αναγνώστης πρέπει να πιστεύει πως ο ήρωας δεν πρόκειται να τη γλιτώσει αυτή τη φορά. Για αυτό πολλές φορές οι κακοί πρέπει να είναι δυνατότεροι και ίσως με μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους υπερήρωες. Για να κρατάν το ενδιαφέρον του θεατή αμείωτο και το σασπένς στα ύψη». Μπορεί τελικά οι αγαπημένοι του να ήταν οι κακοί των ιστοριών του. Άλλωστε σε συνέντευξή του είχε πει πως του άρεσε πολύ ο Doc Ock και πως αγαπά όλους τους κακούς της Marvel γιατί έχουν ευφάνταστα ονόματα. «Σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές μας, αυτή την εταιρεία με τα αρχικά, δε θα πω το όνομα που φωνάζουν τους κακούς με ονόματα τύπου “bad guy”».

Άλλη μία δυσκολία έγκειται στο ότι για να έχουν επιτυχία οι ήρωες πρέπει να είναι όσο πιο πιστευτοί και ρεαλιστικοί γίνεται. Για αυτό τοποθετούνται με περίτεχνα πιστευτό τρόπο στον πραγματικό κόσμο «ή αν ο κόσμος είναι φανταστικός πρέπει να τον χτίσουμε ώστε να είναι όσο πιο ρεαλιστικός γίνεται. Ώστε ο ήρωάς μας να μην υπάρχει σε ένα κενό. Πρέπει να έχει φίλους, εχθρούς, έρωτες, αντιπάθειες όπως ένας κανονικός άνθρωπος. Προσπαθώ να τον κάνω όσο πιο κανονικό γίνεται ώστε η αντίθεση της υπερδύναμης του με το ρεαλισμό του κόσμου του να κάνει την ιστορία πολύχρωμη, πολυεπίπεδη και ενδιαφέρουσα».

Όσον αφορά στη στολή του ήρωα ο Stan Lee έχει επίσης ενδιαφέροντα πράγματα να πει αναφερόμενος πρώτα από όλα στο Superman που τον θεωρεί την αρχή όλων. «Η στολή του Superman για παράδειγμα είναι εντελώς ανόητη. Δε χρειάζεσαι στολή για να πετάξεις. Αν μπορούσα να πετάξω δε θα φορούσα στολή. Αυτή του η στολή όμως είναι ένας πολύχρωμος τρόπος να αναγνωρίζεις τον υπερήρωα αλλά και για εκείνον να ανακοινώνει τον εαυτό του ως τον καλό που θα κυνηγήσει και θα νικήσει τους κακούς». Οι στολές δεν είναι απαραίτητες για τους υπερήρωες αλλά οι fans τις λατρεύουν. Οι ήρωες είναι πιο δημοφιλείς, σύμφωνα με τον Lee, όταν φοράνε στολές. «Στο πρώτο τεύχος των Fantastic 4 δεν φορούσαν στολές. Για αυτό και έλαβα αμέτρητα γράμματα που μου λέγανε πόσο λάτρεψαν την ιστορία αλλά δεν θα αγόραζαν άλλο τεύχος αν δεν τους δίναμε τις στολές που τους αξίζουν. Έτσι και έγινε. Οι fans θέλουν υπερήρωες με στολές». Αν ο αγαπημένος του ήρωας σχετίζεται με τη στολή είναι σίγουρα ο Thor. Κάποτε είπε πως του αρέσει πολύ ο Thor λόγω του σφυριού του κυρίως, γιατί ενώ όλοι δίνουν στους ήρωες όπλα και gadgets αυτός επιστρέφει στα βασικά δίνοντας στο Thor το σφυρί του. ΄Η μήπως ο Iron Man;

Αν όμως διάλεγε κάποιον πιστεύω εγωκεντρικά σκεπτόμενος θα έλεγε τον Iron Man. Όπως είπε και ο ίδιος «είμαι πλούσιος, είμαι όμορφος, αρέσω στις γυναίκες» και είχε απίστευτο χιούμορ θα προσθέσουμε εμείς.

Ο Stan Lee κλείνει την έκθεση του μιλώντας με βεβαιότητα για το λόγο που οι άνθρωποι αγαπάνε τους υπερήρωες. Η απάντηση για αυτόν είναι πάρα πολύ απλή…«γιατί λάτρευαν τα παραμύθια όταν ήταν παιδιά. Παραμύθια με υπερόντα. Μάγισσες και γίγαντες, μάγους και ζώα που μιλούσαν. Μεγαλώνοντας οι χαρακτήρες αυτοί φαντάζουν παιδιάστικοι αλλά όχι και ο ενθουσιασμός για τέτοιου είδους ιστορίες υπερφυσικές». Είναι τέτοια η ανθρώπινη υπόσταση που πάντα θέλουμε να διαβάζουμε ή να βλέπουμε ιστορίες για ανθρώπους που είναι πιο δυνατοί ή πολύχρωμοι από εμάς. «Για εμένα οι ιστορίες υπερηρώων είναι παραμύθια για ενήλικες που διαβάζουν για τύπους που μοιάζουν με εμάς αλλά μπορούν να κάνουν πράγματα που εμείς αδυνατούμε να κάνουμε μέσα από δυνάμεις που ευχόμαστε να είχαμε».

Δε βγήκε μεγάλη άκρη σχετικά με το ποιος ήταν ο αγαπημένος του. Οι Fantastic 4 ήταν το πρώτο του. Ο Iron Μan και ο Thor ήταν τα πιο πολυσυζητημένα του.  Οι X-Men ήταν αυτό που βγήκε αβίαστα ενώ ο Spider-Man ήταν αδιαμφισβήτητα το σπουδαιότερό του. Κάποιοι πιο ψαγμένοι βλέπουν μία φιλοσοφική ταύτιση ανάμεσα στο Leeκαι το Silver Surfer που πρωτοεμφανίστηκε στους Fantastic 4 την οποία βασίζουν στο ότι ο Silver Surfer σε πολλές ιστορίες ψάχνεται και έχει λιγότερη δράση ενώ «κουβεντιάζει» για λίγο βαθύτερα θέματα όπως η ανθρώπινη υπόσταση. Ίσως… Ποιος ξέρει;

Ο Stan Lee ήταν ο τύπος ανθρώπου που μπορεί να απαντούσε στο ποιο είναι το αγαπημένο του παιδί αλλά ξεκάθαρη απάντηση για το ποιος είναι ο αγαπημένος του ήρωας δεν έδωσε ποτέ. Πάντα έλεγε «τους αγαπώ όλους» και σου απαριθμούσε τους διαφορετικούς λόγους που δικαιολογούσαν την απάντησή του. Αν όμως διάλεγε κάποιον πιστεύω εγωκεντρικά σκεπτόμενος θα έλεγε τον Iron Man. Όπως είπε και ο ίδιος «είμαι πλούσιος, είμαι όμορφος, αρέσω στις γυναίκες» και είχε απίστευτο χιούμορ θα προσθέσουμε εμείς. Αλλά μάλλον ο πραγματικά αγαπημένος του ίσως ήταν ο Professor X ο οποίος δεν ήταν ιδιαίτερα περιπετειώδης αλλά ήταν ο εγκέφαλος πίσω από τους X Men ακριβώς όπως και ο Stan.

ΆΝΤΑ ΛΕΙΒΑΔΑ
Μεταπτυχιακή φοιτητρια στις αγγλοφωνες λογοτεχνίες με αδυναμία σε οτιδήποτε αμερικάνικο. Χόμπι της το cinema και το daydreaming… Αγαπημένη ταινία το Pulp Fiction. Αγαπημένη ταινία στην πραγματικότητα, το Breakfast at Tiffany’s. Εύχεται να κατασκηνώσει κάποτε έξω από το Kodak Theater. Ενθουσιάζεται με μια καλή ταινία του Tarantino αλλά και με ένα juicy χολιγουντιανό κουτσομπολιό. Είναι trivia freak!!!