ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ CULTURE

Από τη Vivienne Westwood στη μοϊκάνα. Το punk και η μόδα

Το punk είναι στην μόδα. Πάντα ήταν… Η μόδα του punk όσον αφορά το χώρο της ενδυματολογίας και του στιλ «γεννήθηκε» τη δεκαετία ’70 και παραμένει μέχρι σήμερα, για πάρα πολλούς, μια από τις αγαπημένες τάσεις. Για αυτό και θα δούμε την επιρροή του να είναι έντονη σε απλές συλλογές…

Το punk είναι στην μόδα. Πάντα ήταν…

Η μόδα του punk όσον αφορά το χώρο της ενδυματολογίας και του στιλ «γεννήθηκε» τη δεκαετία ’70 και παραμένει μέχρι σήμερα, για πάρα πολλούς, μια από τις αγαπημένες τάσεις. Για αυτό και θα δούμε την επιρροή του να είναι έντονη σε απλές συλλογές ρούχων, αλλά και σε κολεξιόν μεγάλων οίκων υψηλής ραπτικής. Πως δημιουργήθηκε;

PUNKPICΕπρόκειτο για ένα άστατο στιλ για το χάος, την αναρχία και την επανάσταση, το οποίο μεσουράνησε τις δεκαετίες ’70 και ’80 και «άθελά» του έγινε μια καλή ευκαιρία για το χώρο του marketing. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και η εκκεντρική Βρετανίδα σχεδιάστρια μόδας Vivienne Westwood, η οποία συνέβαλε στη διάδοσή του και απόκτησε τον τίτλο της βασίλισσας του punk, καθώς επέλεγε και επιλέγει ρούχα ανάλογου ύφους τόσο για το προσωπικό της ντύσιμο όσο και για τους πελάτες της.

Αν και η δημοκρατία του punk είναι αντίθετη με την απολυταρχία της μόδας, οι σχεδιαστές συνεχίζουν να σφετερίζονται το αισθητικό λεξιλόγιο του punk για να αιχμαλωτίσουν τη νεανική επαναστατικότητά του και την επιθετική του σθεναρότητα

Η punk μουσική ήταν άρρηκτα συνεδεμένη με έναν αντίστοιχο αλήτικο στιλιστικό κώδικα. Δεν θα γινόταν διαφορετικά άλλωστε. Δεν «επιτρεπόταν» να είσαι άτακτο παιδί της punk, να ακούς οργισμένα κομμάτια γύρω από κοινωνικά και πολιτικά θέματα και να μην έχεις το ανάλογο -άστατο- ντύσιμο. Θα ήταν απαράδεκτο. Έτσι, οι fans του είδους, οι οποίοι δεν θέλησαν ποτέ μια συνεπή/συγκεκριμένη εμφάνιση, έσκισαν και ανακάτεψαν υφάσματα και αξεσουάρ, ενώ εμπνεύστηκαν περίεργα χτενίσματα – με «βασιλιά» τη μοϊκάνα. Μέσα από αυτόν τον αυτοσχεδιασμό τους όμως προέκυψε αβίαστα ένα νέο στιλ, το οποίο πολύ γρήγορα κατάφεραν, χωρίς να το καταλάβουν, να εξαπλώσουν.

punkfashionin
Δημιούργησαν ένα κολάζ με διάφορα υφάσματα και συνδυασμούς αξεσουάρ, τα οποία τους παρουσίαζαν ατρόμητους. Έτσι, η αναρχία, το χάος και η εξέγερση αποτυπώθηκαν σε ένα στιλ. Και μέχρι σήμερα αυτή η τάση διατηρείται από παλιούς και νέους «επαναστάτες» (που θέλουν να κάνουν ένα είδος statement), ενώ αποτελεί και μία από τις πιο αγαπημένες. Γενικά, η αναγνωρίσιμη πλέον punk μόδα εμπορευματοποιείται συχνά, σε διάφορες χρονικές περιόδους. Η Vivienne Westwood, από τις αρχές του 1970 έως και το 1983 λάνσαρε με τον Malcolm McLaren, τον οποίο γνώρισε το 1965 και απέκτησε μαζί του έναν γιο, μια ανατρεπτική punk συλλογή. Δεν ήταν τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι ο McLaren ήταν manager των Sex Pistols και μια φιγούρα – κλειδί στο αναδυόμενο φαινόμενο του punk rock.

punkfashionin2
«Μας ενδιαφέρει περισσότερο το χάος και λιγότερο η μουσική» είχε δηλώσει το 1976 ο κιθαρίστας των Sex Pistols Steve Jones. Βέβαια, το οργισμένο στιλ αποτυπώθηκε πάρα πολύ κυρίως στα γνωστά πλέον μπλουζάκια των Ramones, οι οποίοι θεωρήθηκαν ως η πρώτη punk- rock μπάντα, η οποία επηρέασε καθοριστικά το ομώνυμο κίνημα των 70s τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και εκείνη την περίοδο δεν έκανε καθόλου εντύπωση και το γεγονός ότι συναυλίες τόσο των Sex Pistols όσο και των Ramones και των Clash κατέληγαν σε επεισόδια. Δερμάτινα ρούχα, στάμπες με μηνύματα, σύμβολα (σε αυτά περιλαμβάνονται οι σβάστικες και οι σιδηροί σταυροί) και μπάντες, παραμάνες, σκισμένα τζιν, αλυσίδες, εμβλήματα των bikers, ταρτάν, δημιουργίες από ανακυκλώσιμα υλικά όπως σακούλες σκουπιδιών κι άλλα στοιχεία συγχωνεύτηκαν στη δουλειά της Vivienne και του Malcolm. Και αυτή η αισθητική κυριάρχησε αργότερα και σε άλλους μεγάλους οίκους μόδας. Και ο Jean Paul Gaultier συγκαταλέγεται στους σχεδιαστές που έχουν χρησιμοποιήσει punk στοιχεία στην παραγωγή τους.

punkfashionin3
Και το punk μπήκε στις γκαρνταρόμπες πολλών (για να φτάσει σήμερα να πουλά και στο κοινό εκείνο που ουδεμία σχέση έχει με το είδος αυτής της μουσικής και την ιδεολογία της). Τότε η υιοθέτηση ενός προκλητικού στιλ αμφίεσης συνιστούσε από μόνο του ένα είδος επανάστασης ενάντια στο κοινωνικό κατεστημένο. «Αν και η δημοκρατία του punk είναι αντίθετη με την απολυταρχία της μόδας, οι σχεδιαστές συνεχίζουν να σφετερίζονται το αισθητικό λεξιλόγιο του punk για να αιχμαλωτίσουν τη νεανική επαναστατικότητά του και την επιθετική του σθεναρότητα», είχε δηλώσει το 2013 ο επιμελητής Andrew Bolton του Costume Institute στο Metropolital Museum of Art της Νέας Υόρκης, με αφορμή την έκθεση «Punk: Chaos to Couture», η οποία παρουσίαζε την έντονη επιρροή του punk στο χώρο της μόδας (με δημιουργίες των Azzedine Alaia, Comme des Garçons, Yohji Yamamoto, Helmut Lang, Riccardo Tisci κ.ά). Γιατί αυτή η νεανική επαναστατικότητα και η επιθετική δύναμη από τη στιγμή που μπήκε στο ενδυματολογικό κομμάτι ουδέποτε έπαψε να αποτελεί στοιχείο, το οποίο οι σχεδιαστές φροντίζουν κατά καιρούς να συλλαμβάνουν και να τοποθετούν στις συλλογές τους. Η επίδραση του punk στην υψηλή ραπτική είναι αναμφισβήτητη. Μέχρι σήμερα συναντάμε πληθώρα ρούχων με σκισίματα, καρφιά, παραμάνες, κρίκους (D-Rings), σχισμένα διχτυωτά καλσόν, μαύρα δερμάτινα ρούχα, κι άλλα στοιχεία τα οποία προσδίδουν σκληρότητα.

punkfashionin4
Όσον αφορά στα εκκεντρικά χτενίσματα ακόμα και μια γιαγιά μπορεί εύκολα να αποκαλέσει πανκιό κάποιον αν τον δει να κυκλοφορεί με μαλλί μοϊκάνα. Πόσο μάλλον αν το έχει βάψει στα χρώματα του παπαγάλου (πράσινο, έντονο κόκκινο, μωβ κτλ). Δηλαδή αν έχει ξυρίσει τελείως τις δύο πλάγιες όψεις του τριχωτού της κεφαλής του, αφήνοντας μαλλί μόνο σε όλη την κορυφή. Η ονομασία Mohawk προέρχεται από την ομώνυμη αμερικανική φυλή ιθαγενών, οι οποίοι ξυρίζονταν ακριβώς έτσι όταν επρόκειτο να πάνε στον πόλεμο. Έτσι και οι φίλοι του punk, από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 κι έπειτα, επιμελούνταν ανάλογα το μαλλί τους, για το δικό τους ακήρυχτο κοινωνικό πόλεμο εναντίον κάθε είδους αρχής. Δημοφιλές look ήταν επίσης και το τύπου Misfits όπου το τσουλούφι – λωρίδα από μαλλί έπεφτε όλο μπροστά. Για την επίτευξη ανάλογων look χρησιμοποιούνταν υλικά όπως ζάχαρη, σαπούνι, ζελέ, σπρέι μέχρι και κόλλες PVA. Το πάθος για ελευθερία, η αντίθεση στις προκαταλήψεις και το κατεστημένο, ο εθνικισμός (Oi punk), η φτώχια (chaos punk), ο ρατσισμός και η γενικότερη νεανική οργή (anarcho punk) ήταν κοινά σημεία για την πληθώρα των ομάδων που θέλησαν να υιοθετήσουν το punk σαν υποκουλτούρα και τρόπο ζωής. Ανάλογα με τις ιδεολογικές διαφορές καθώς επίσης και τη διαφοροποίηση των στίχων και του ήχου συναντάμε διάφορες κατηγορίες punkers (chaos punk, Oi, anarcho punk κ.ά) οι οποίες έχουν κατά κάποιο τρόπο κι έναν ελαφρώς διαφοροποιημένο στιλιστικό κώδικα.

drmartensin
Για παράδειγμα, το ντύσιμο των anarcho punkers ήταν πιο ακραίο (με μαύρα μιλιταριστικά ρούχα, λουράκια σκύλων, καρφιά, piercing σε όλο το σώμα, στενά παντελόνια, στρατιωτικές μπότες – Dr. Martens ή μηχανής, εκτεταμένα τατουάζ κτλ) από εκείνο των celtic punkers (με αθλητικά παπούτσια, παντελόνια εργασίας, σκωτσέζικες φούστες κ.ά), των φίλων του glam punk (με φωτεινά χρώματα όπως το μπλε ηλεκτρίκ, δερμάτινα, ασυνήθιστα κοστούμια όπως σε λεοπάρ, σατέν πουκάμισα, μπότες πλατφόρμα, ρούχα με μεταλικά στοιχεία κ. ά), του garage punk (με μεταχειρισμένα ρούχα των μέσων του ’60 και μετά, βελούδινα σακάκια, μαύρα δερμάτινα μπουφάν, τζιν – σωλήνας) ή του crust punk (με παντελόνια μαύρα ή καμουφλάζ, γιλέκα, ρούχα με μπαλώματα και μεταλλικά καρφιά). Η ιστορία και η επιρροή του punk είναι τεράστια και δημιούργησε ένα προσοδοφόρο έδαφος όχι μόνο για τις μπάντες, αλλά και τους μόδιστρους. Ήταν και είναι μια στάση ζωής που οδήγησε στη «γέννηση» ξεχωριστών ενδυματολογικών συνόλων punk αισθητικής, τα οποία όμως είναι όμορφα κυρίως πάνω στα άτομα εκείνα τα οποία έχουν πραγματικά την punk μέσα τους. Κι αυτά δεν νοιάζονται για τη γνώμη κανενός.

Η Ντέμη Αυλωνίτη εργάστηκε για δώδεκα χρόνια ως συντάκτρια στο πολιτιστικό τμήμα της εφημερίδας «Έθνος» και είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ. Τη χαλαρώνει απίστευτα το να κάθεται σε ένα δωμάτιο με ωραία θέα, παρέα με καλό φαγητό και μουσική (ακούει από τους ήχους της φύσης έως όπερα και heavy metal) . Δεν φοβάται να πει ούτε να ακούσει την αλήθεια. Πιστεύει πως όλοι οι άνθρωποι θα έπρεπε να γνωρίζουν πώς να παρέχουν τις Πρώτες Βοήθειες.

Latest from CULTURE

Go to Top